Ga naar hoofdinhoud
Beroepen

Vliegtuigmonteur worden: opleiding, licentie en ervaring

Norick Engberts· Specialist techniek8 min lezen
Vliegtuigmonteur worden: opleiding, licentie en ervaring aan het werk in een technische omgeving

Vliegtuigmonteur worden begint met een Europese licentie, want zonder Aircraft Maintenance Licence (AML) mag je niet zelfstandig aan luchtvaartuigen werken. Hieronder lees je welke categorieën er zijn, welke examens en hoeveel praktijkervaring de regels eisen, hoe een typebevoegdverklaring werkt en waar je de licentie aanvraagt.

Wat doet een vliegtuigmonteur en waarom heb je een licentie nodig?

Een vliegtuigmonteur onderhoudt, inspecteert en repareert luchtvaartuigen. Daarvoor is in Europa een officiële licentie nodig. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) schrijft op haar website: „Onderhoud aan luchtvaartuigen mag alleen uitgevoerd worden door, of onder toezicht van, technici die een Aircraft Maintenance Licence (AML) hebben.”

De ILT-Luchtvaartautoriteit houdt hier toezicht op. Voor de licentie moet de onderhoudstechnicus volgens de ILT voldoen aan Europese wetgeving, namelijk EASA Part-66. Je kunt dus niet zomaar als monteur aan een vliegtuig beginnen: eerst heb je kennis, ervaring en een licentie nodig.

Het traject bestaat uit vier onderdelen:

  • basiskennis aantonen met examens over de vakmodules van Part-66
  • basiservaring opdoen in het onderhoud van luchtvaartuigen
  • de licentie aanvragen bij de nationale autoriteit, in Nederland de ILT
  • een typebevoegdverklaring halen voor het vliegtuigtype waaraan je werkt

Dat is het volledige pad naar de AML. Een licentie op zich is nog geen werkvergunning voor een specifiek toestel. In de laatste paragrafen lees je hoe het typeverhaal in elkaar zit en wat je werkgever daarna nog regelt. Wil je eerst een breder beeld van certificaten in de techniek, lees dan welke certificaten je nodig hebt in de techniek.

Welke categorieën licentie zijn er?

De Part-66-licentie kent meerdere categorieën, die elk een eigen werkgebied afdekken. Volgens de EASA-veelgestelde vragen over Part-66 gaat het om de categorieën A, B1, B2, B2L, B3, L en C. Welke je kiest, hangt af van het soort werk en het soort luchtvaartuig waaraan je wilt werken.

  • Categorie A: klein gepland lijnonderhoud en het verhelpen van eenvoudige storingen. A1 is voor turbinevliegtuigen, A2 voor zuigermotorvliegtuigen, A3 voor turbinehelikopters en A4 voor zuigermotorhelikopters.
  • Categorie B1: onderhoud aan structuur, motoren en mechanische en elektrische systemen. B1.1 is voor turbinevliegtuigen, B1.2 voor zuigermotorvliegtuigen, B1.E voor vliegtuigen met elektrische aandrijving en een MTOM onder 5.700 kg, B1.3 voor turbinehelikopters en B1.4 voor zuigermotorhelikopters.
  • Categorie B2: avionica en elektrische systemen.
  • Categorie B2L: lijkt op B2, maar beperkt tot de systeemkwalificaties die op de licentie staan.
  • Categorie B3: vliegtuigen met zuigermotor zonder drukcabine met een maximaal startgewicht (MTOM) van 2.000 kg of lager.
  • Categorie L: zweefvliegtuigen, ballonnen, luchtschepen en lichte vliegtuigen.
  • Categorie C: basisonderhoud, ook wel base maintenance genoemd.

Het onderscheid tussen B1 en B2 is het belangrijkste voor wie net begint. B1 gaat over structuur, motoren en mechanische en elektrische systemen. B2 gaat over avionica en elektrische systemen. Kies dus op basis van het type werk dat je wilt doen.

Categorie C is een stap verder. Daarvoor heb je ervaring in een van de B-categorieën nodig. Daarover lees je verderop meer, bij de eisen voor praktijkervaring.

Hoe haal je de basiskennis: examens en Part-147?

De basiskennis toon je aan met examens. In bijlage III van Verordening (EU) nr. 1321/2014, onderdeel 66.A.25, staat dat de aanvrager kennis van de relevante modules moet bewijzen aan de hand van een examen. Die examens worden afgenomen door een erkende Part-147-organisatie of door de bevoegde autoriteit.

Een erkende opleider herken je aan een Maintenance Training Organisation Approval (MTOA). De ILT schrijft: „Opleidingsinstellingen met een Maintenance Training Organisation Approval (MTOA) volgens EASA Part-147 mogen opleidingen geven en examens afnemen voor een Part-66 AML voor onderhoudstechnici.” Een instelling kan erkend zijn voor de basisopleiding, voor type-opleidingen of voor allebei.

Let bij het kiezen van een opleiding dus op de erkenning. Een erkende Part-147-opleidingsinstelling mag de examens zelf afnemen.

Tienjaarsgrens: hoe lang gelden cursussen en examens?

Je basiskennisexamens moet je volgens 66.A.25 onder c van de verordening hebben gehaald in de tien jaar vóór je aanvraag; die termijn geldt per module-examen. Is dat langer geleden, dan kun je bij de bevoegde autoriteit vrijstellingen aanvragen (66.A.25 onder d). Wacht dus niet te lang met aanvragen nadat je geslaagd bent.

Hoeveel praktijkervaring heb je nodig?

Naast kennis eist de regelgeving praktijkervaring. Onderdeel 66.A.30 van bijlage III bij Verordening 1321/2014 regelt de basiservaring en maakt onderscheid tussen categorieën. Hoeveel jaar je nodig hebt, hangt af van je categorie en van de vooropleiding die je hebt afgerond.

Ervaring: categorie A, B1.2, B1.4 en B3

Voor categorie A, de subcategorieën B1.2, B1.E en B1.4 en categorie B3 noemt 66.A.30 drie routes. Zonder relevante technische opleiding is dat „drie jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf zijnde luchtvaartuigen”. Met een relevante opleiding kom je met minder ervaring uit.

  1. Drie jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf zijnde luchtvaartuigen, als je geen relevante technische opleiding hebt gehad.
  2. Twee jaar ervaring plus een opleiding als geschoolde arbeidskracht in een technisch vak, die de bevoegde autoriteit relevant vindt.
  3. Eén jaar praktijkervaring plus een erkende basisopleiding volgens bijlage IV (deel 147).

Ervaring: categorie B2, B1.1 en B1.3

Voor categorie B2 en de subcategorieën B1.1 en B1.3 ligt de lat hoger. Volgens 66.A.30 heb je vijf jaar ervaring nodig zonder relevante technische opleiding, drie jaar met zo'n opleiding, of twee jaar met een erkende Part-147-basisopleiding.

Er gelden twee extra voorwaarden. Minstens één jaar van de vereiste ervaring moet recent zijn en gaan over luchtvaartuigen van de categorie of subcategorie waarvoor je aanvraagt (66.A.30 onder d). Bovendien moet de ervaring in de tien jaar vóór je aanvraag zijn opgedaan (66.A.30 onder f), zie de verordening.

Voor categorie C is de eis anders. Voor complexe motoraangedreven luchtvaartuigen noemt bijlage III onder meer drie jaar ervaring met het uitoefenen van bevoegdheden voor B1.1, B1.3 of B2 bij een onderhoudsorganisatie, waarvan twaalf maanden als ondersteunend personeel voor basisonderhoud. Met een academische graad in een relevante technische discipline volstaat drie jaar werk in een onderhoudsomgeving voor luchtvaartuigen, inclusief zes maanden deelname aan basisonderhoudstaken.

Aantonen: hoe bewijs je je ervaring?

Bewijs je ervaring goed. Volgens de EASA-FAQ volstaat een algemene verklaring als 'X jaar onderhoudservaring' niet. Een logboek van het uitgevoerde onderhoud is wenselijk en sommige autoriteiten eisen er een. Een taak-voor-taakverslag is volgens EASA niet nodig.

Wat is een typebevoegdverklaring?

Met alleen de licentie mag je nog niet aan elk toestel werken. Voor een typebevoegdverklaring heb je volgens de EASA-FAQ over Part-66 een typeopleiding nodig, met theorie en praktijk. Voor je eerste typebevoegdverklaring komt daar on-the-job training bij, geregeld in 66.A.45.

Type-opleidingen kunnen worden gegeven door instellingen die daarvoor een Part-147-erkenning hebben. Een opleider kan dus gespecialiseerd zijn in de basisopleiding, in type-opleidingen of in allebei. Kies je werkgever en je opleider daarom in samenhang.

Houd er rekening mee dat de licentie zelf geen bevoegdheden geeft om onderhoud vrij te geven. Volgens de EASA-FAQ toetst het onderhoudsbedrijf eerst je competentie voordat het een certificeringsautorisatie verleent. Die autorisatie is dus een aparte stap, na de licentie.

Waar vraag je de licentie aan en hoe lang is die geldig?

EASA geeft zelf geen licenties uit. Volgens de EASA-FAQ doen de nationale bevoegde autoriteiten van de EU-lidstaten dat, plus die van Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. In Nederland is dat de ILT. Het aanvraagformulier heet EASA Form 19. Hieronder staat ook hoe lang de licentie geldig blijft en wat er daarna gebeurt.

Volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) moet de overheid binnen acht weken op een aanvraag beslissen. De ILT geeft aan dat zij alle AML-aanvragen op dit moment binnen die wettelijke termijn afhandelt, dus reken bij een aanvraag op een wachttijd van maximaal acht weken.

Een licentie blijft niet eeuwig geldig. Onderdeel 66.A.40 bepaalt: „De geldigheid van een onderhoudslicentie vervalt vijf jaar na de laatste afgifte of wijziging, tenzij de houder zijn onderhoudslicentie voorlegt aan de bevoegde autoriteit die het heeft afgegeven”. Vervalt de licentie, dan vervallen ook alle certificeringsautorisaties die erop zijn gebaseerd.

Let ook op de herkomst van je papieren. Een AML uit een land buiten de EASA-lidstaten kan volgens de EASA-FAQ niet geldig worden gemaakt als EASA Part-66-licentie. Heb je een licentie van buiten de EASA-landen, vraag dan bij de ILT na wat dat voor jou betekent.

Is vliegtuigmonteur worden iets voor jou?

Een medische keuring is volgens de EASA-FAQ geen voorwaarde in Verordening 1321/2014 om een Part-66-licentie aan te vragen. De echte drempel zit in het traject: examens, jaren ervaring en een werkgever die je de ruimte geeft om je type-opleidingen te halen. Het is geen snelle route.

Heb je al een technische opleiding, dan helpt dat. Of jouw opleiding telt als relevante technische opleiding, bepaalt de bevoegde autoriteit en niet de school. Vraag dat dus vooraf na bij de ILT, voordat je op een veronderstelling jaren planning bouwt.

Begin je nog bij nul of stap je over uit een ander vak, lees dan deze verwante pagina's:

Leg je ervaring vanaf het begin vast in een logboek, want een algemene verklaring als bewijs wordt niet geaccepteerd.

#vliegtuigmonteur#luchtvaart#licentie#opleiding

Was dit artikel nuttig?

Laat het ons weten — zo maken we onze artikelen beter.

Portret van Norick Engberts

Norick Engberts

Specialist techniek bij MijnTechCarrière

Bekijk alle artikelen van Norick →

Veelgestelde vragen

Ja. De ILT schrijft dat onderhoud aan luchtvaartuigen alleen mag worden uitgevoerd door, of onder toezicht van, technici met een Aircraft Maintenance Licence. Die licentie volgt uit de Europese regels van EASA Part-66, waaraan de onderhoudstechnicus moet voldoen.

Volgens 66.A.40 vervalt de geldigheid vijf jaar na de laatste afgifte of wijziging, tenzij je de licentie laat voorleggen aan de autoriteit die haar heeft afgegeven. Vervalt de licentie, dan vervallen ook de certificeringsautorisaties die erop zijn gebaseerd.

In Nederland vraag je de licentie aan bij de ILT, de nationale bevoegde autoriteit. EASA zelf geeft geen licenties af. Je gebruikt daarvoor het aanvraagformulier EASA Form 19. Volgens de Awb geldt een beslistermijn van acht weken, en de ILT meldt dat zij AML-aanvragen op dit moment binnen die termijn afhandelt.

Verordening 1321/2014 eist geen medische keuring voordat je een Part-66-licentie aanvraagt. Dat blijkt uit de EASA-veelgestelde vragen over Part-66. De echte drempels zijn de examens en de jaren praktijkervaring.

Een AML uit een land buiten de EASA-lidstaten kan volgens EASA niet geldig worden gemaakt als EASA Part-66-licentie. Heb je zo'n licentie, vraag dan bij de ILT na wat je opties zijn.

Lees ook