Ga naar hoofdinhoud
Beroepen

Wat doet een asbestsaneerder? Taken, certificaten en regels

Norick Engberts· Specialist techniek9 min lezen
Asbestsaneerder? Taken, certificaten en regels aan het werk in een technische omgeving

Een asbestsaneerder haalt asbest veilig uit gebouwen en constructies, zodat de vezels niet vrijkomen. In het Arboportaal staat: „Werken met asbest kan levensgevaarlijk zijn.” Daarom gelden er strenge regels voor certificaten, afscherming en controle. Hieronder lees je wat je als asbestsaneerder doet, welke certificaten erbij horen en wat er in 2027 naar verwachting verandert.

Wat doet een asbestsaneerder?

Een asbestsaneerder verwijdert asbesthoudende materialen uit gebouwen en constructies en zorgt dat daarbij geen stof vrijkomt. Het werk gebeurt bij een gecertificeerd bedrijf, want volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie mag het werk in de hogere risicoklassen alleen door zo'n bedrijf worden uitgevoerd.

„Asbestsaneerder” is de gangbare naam van het beroep. Het wettelijke certificaat heet Deskundig Asbest Verwijderaar, afgekort DAV. Wie als DAV is gecertificeerd, mag in een gecertificeerd bedrijf de sanering mede uitvoeren. Het IPLO schrijft: „Voor bepaalde werkzaamheden met asbest is een wettelijk certificaat verplicht.”

Het werk bestaat uit een aantal terugkerende taken:

  • het werkgebied afzetten en afschermen, zodat er geen asbeststof naar buiten komt
  • asbesthoudend materiaal demonteren, nat maken of inschuimen en verpakken
  • werken met adembescherming en voldoen aan de eisen voor ontsmetting en hygiëne
  • het werkgebied schoon opleveren, zodat de eindbeoordeling kan plaatsvinden
  • het afval in een gesloten verpakking afvoeren

Volgens het Arboportaal komt asbest voor in gebouwen en constructies die vóór 1994 zijn gebouwd. Het materiaal zit dus in bestaande bouw, en daar haal je het weg. Hoe zo'n traject verloopt, lees je hieronder.

Hoe ziet een sanering eruit, stap voor stap?

Een sanering begint niet met slopen, maar met onderzoek en papierwerk. Het Arboportaal beschrijft vijf stappen: inventarisatie, planning en melding, de sanering zelf, de eindbeoordeling en de vrijgave. Als asbestsaneerder werk je vooral in stap drie, maar je moet de andere stappen kennen.

  1. Inventarisatie: een gecertificeerde inventariseerder onderzoekt het pand. De eigenaar regelt dit.
  2. Planning en melding: de sanering wordt gepland nadat de melding bij gemeente en inspectie is gedaan.
  3. Sanering: alleen gecertificeerde bedrijven met deskundige werknemers mogen saneren, behalve bij een heel klein risico.
  4. Eindbeoordeling: een asbestinspectie-instelling, ook wel het asbestlaboratorium genoemd, beoordeelt het resultaat.
  5. Vrijgave: bij een positief oordeel wordt de locatie vrijgegeven.

Het saneringsbedrijf heeft zelf ook een certificaat nodig. Het is dus niet genoeg dat de medewerkers zijn opgeleid. De Nederlandse Arbeidsinspectie schrijft dat de werkzaamheden minimaal 2 dagen voor aanvang moeten worden gemeld. Voor risicoklasse 2 en 2a gaat dat via het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS), en die melding komt in de regel van het gecertificeerde bedrijf.

Voor risicoklasse 1 gaat de melding via een webformulier van de Arbeidsinspectie. Het inventarisatierapport dat de risicoklasse vaststelt, wordt volgens het IPLO gemaakt door een gecertificeerd bedrijf. Daarna volgt het werkplan, dat vooraf klaar moet zijn.

Wat zijn de risicoklassen 1, 2 en 2a?

Na de inventarisatie wordt per asbesthoudende toepassing de risicoklasse vastgesteld. De Nederlandse Arbeidsinspectie zegt: „Er zijn 3 risicoklassen.” Het zijn klasse 1, 2 en 2a. De indeling hangt af van de vraag of de grenswaarde voor asbestvezels in de lucht wordt overschreden.

Risicoklasse 1: onder de grenswaarde

In klasse 1 wordt de grenswaarde niet overschreden. De Arbeidsinspectie noemt als voorbeeld een losliggende asbesthoudende cementplaat of een asbesthoudend koord in een kachel die in zijn geheel wordt verwijderd. Het bedrijf hoeft niet gecertificeerd te zijn. In sommige gevallen mogen particulieren het onder voorwaarden zelf doen, zo staat bij de Arbeidsinspectie.

Ook hier geldt dat er geen asbeststof mag ontstaan of vrijkomen. Het materiaal wordt zonder breuk gedemonteerd. De voorgeschreven maatregelen zijn puntafzuiging, nat maken of inschuimen, en een glovebag of glovebox. Daarna gaat het in een gesloten verpakking mee. Na afloop volgt een visuele inspectie, waarvoor NEN 2990 houvast geeft.

Risicoklasse 2 en 2a: boven de grenswaarde

In klasse 2 en 2a wordt de grenswaarde wel overschreden. Voorbeelden zijn een dak met golfplaten, leidingisolatie en een ingemetselde schoorsteenbuis. De Arbeidsinspectie trekt de conclusie: „Daarom mogen de werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd.”

Klasse 2a heeft een strengere eindbeoordeling dan klasse 2. In beide klassen werk je dus onder het certificatiestelsel van de volgende paragrafen.

Welke maatregelen neem je op de werkplek?

In risicoklasse 2 en 2a gelden extra maatregelen bovenop de basisregels voor klasse 1. De Nederlandse Arbeidsinspectie noemt onder meer een werkplan vooraf, een afgezet werkgebied met waarschuwingsborden, het voorkomen van verspreiding van asbesthoudend stof en eisen aan ontsmetting en hygiëne.

Werk je in een binnenruimte, dan komen daar afscherming en onderdruk bij. Als werknemer draag je adembeschermingsmiddelen. Ook voor ontsmetting en hygiëne gelden eisen, en het asbest haal je zoveel mogelijk door demontage weg in plaats van het te breken.

De volgorde van het werk is ook geregeld. Asbest moet zoveel mogelijk worden gedemonteerd en moet worden verwijderd voordat andere werkzaamheden beginnen. Bij het IPLO staan de onderliggende regels in het Arbeidsomstandighedenbesluit: hoofdstuk 2 afdeling 5 over het bouwproces, hoofdstuk 4 afdeling 5 met aanvullende voorschriften voor asbest en hoofdstuk 8 afdeling 1 over persoonlijke beschermingsmiddelen.

Je werkgever moet je opleiden en voorlichten. Volgens de Arbeidsinspectie geldt dat voor werknemers die risico lopen op blootstelling aan asbest, en de werkgever moet hen informeren over de gevaren. Voor jou betekent dat: vraag naar je instructie voordat je het werkgebied in gaat.

Welke certificaten heb je nodig: DAV en DTA?

Voor werk in risicoklasse 2 of 2a heb je een certificaat nodig. Er zijn twee certificaten: Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering (DTA) en Deskundig Asbest Verwijderaar (DAV). De DTA verricht het werk of houdt er voortdurend toezicht op. De DAV mag het werk mede uitvoeren. Dat staat bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.

De regel luidt volgens de Arbeidsinspectie: „De werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a worden verricht door of onder voortdurend toezicht van een persoon die in het bezit is van het certificaat Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering (DTA). Daarnaast mag een gecertificeerde Deskundig Asbest Verwijderaar (DAV) de werkzaamheden mede uitvoeren.”

Beide certificaten hangen samen met een vaste beoordeling. De Arbeidsinspectie schrijft: „De DTA en DAV hebben een specifieke opleiding gevolgd voor de werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a en worden jaarlijks meerdere keren beoordeeld op hun kennis en vaardigheden.”

Het certificatiestelsel wordt beheerd door Ascert, de Stichting certificatie asbest. Volgens het IPLO is Ascert de beheerstichting die de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft aangewezen. Ascert publiceert de certificatieschema's en het overzicht van gecertificeerde bedrijven.

Veiligheidscertificaten zoals VCA zijn een apart onderwerp. Het verschil tussen de varianten lees je in VCA basis of VCA vol, en wat het diploma kost in VCA-diploma: kosten en halen.

Wat gebeurt er na het werk?

Een sanering in klasse 2 of 2a is pas klaar als de werkplek schoon is opgeleverd en onafhankelijk is beoordeeld. Een geaccrediteerd laboratorium of inspectiebedrijf doet die eindbeoordeling volgens NEN 2990. Dat schrijft de Nederlandse Arbeidsinspectie voor, en voor klasse 2a ligt de lat hoger.

Blijft er restverontreiniging achter, dan volgt aanvullende schoonmaak. Pas bij een positief oordeel wordt de locatie vrijgegeven, zoals het Arboportaal in stap vijf omschrijft. De Arbeidsinspectie spreekt uitdrukkelijk van een onafhankelijke eindbeoordeling.

Wat verandert er met de nieuwe asbestregels?

Er komt een nieuw stelsel aan. Het Arboportaal schrijft: „Om werken met asbest veiliger te maken, wordt naar verwachting per 1 januari 2027 een nieuw vergunningstelsel ingevoerd. Ook komen er erkende opleidingen voor werknemers die met asbest werken.” Het gaat om een verwachting, niet om vastgestelde regels, volgens het Arboportaal.

Nu geldt de certificeringsplicht. In het nieuws van 3 februari 2026 staat: „Nu geldt alleen een certificeringsplicht voor bedrijven die werken in risicoklassen 2 en 2A, waarbij de blootstelling boven de grenswaarde uitkomt.” Onder de nieuwe regels heeft elk bedrijf een vergunning nodig dat asbest verwijdert of sloopt waarbij asbest vrijkomt, ook bij lagere blootstelling (Arboportaal).

Daardoor vallen meer bedrijven onder de vergunningplicht dan nu onder de certificeringsplicht. Het voorstel kent drie categorieën vergunning, zo meldt het Arboportaal in het bericht van 9 april 2026:

  • beperkt, bijvoorbeeld voor schilders die alleen asbest in kitranden van ramen verwijderen
  • basis, bijvoorbeeld voor asbestdaken
  • uitgebreid, bijvoorbeeld voor asbest in stucwerk of isolatiemateriaal

Na inwerkingtreding komt er een overgangsperiode van een half jaar. Voor jou als werknemer verandert er ook iets. Je volgt een opleiding bij een erkende opleider en houdt je kennis bij met bijscholing. De resultaten komen in het register Gezond en Veilig werken met Asbest, en bedrijven moeten bij de vergunningaanvraag aantonen dat hun personeel volgens de eisen is opgeleid (Arboportaal).

Waar staat het wetsvoorstel nu?

De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 9 juni 2026 aan; daarna moet de Eerste Kamer er nog over beslissen. Dat staat bij wetsvoorstel 36843. De nieuwe regels gaan volgens het Arboportaal op zijn vroegst per 1 januari 2027 in. Nederland mikt volgens het Arboportaal op 1 januari 2027, nadat de Europese deadline van 21 december 2025 is gemist (Arboportaal).

Wat betekent dat nu voor jou? Het Arboportaal is duidelijk: „Tot die tijd blijft de huidige regelgeving van kracht en verandert er voor bedrijven in Nederland niets.” Je werkt dus op dit moment nog met de DAV en DTA zoals hierboven beschreven (Arboportaal).

Is het werk als asbestsaneerder iets voor jou?

Het werk is zwaar en risicovol. Het Arboportaal vertelt eerlijk dat inademing van vezels stoflongen, longkanker en buikvlieskanker kan veroorzaken, en dat de gezondheidseffecten pas na 10 tot 60 jaar zichtbaar worden (Arboportaal). Dat verklaart waarom de regels over afscherming, adembescherming en controle zo uitgebreid zijn.

Je werkt met adembescherming en volgt voorschriften voor afscherming, ontsmetting en hygiëne. Past precies werken volgens vaste regels bij je, dan is dit een vak om verder te onderzoeken.

Heb je geen technisch diploma maar wel zin in dit vak? Kijk dan bij technische banen zonder diploma. Wil je weten wat er mis kan gaan op de werkvloer, lees dan over arbeidsongevallen in de techniek. Asbest zit ook in daken, zoals de golfplaten uit het voorbeeld hierboven. Over dat vak lees je bij wat een dakdekker doet.

#Asbestsaneerder#Beroep uitgelegd#Techniek#Veiligheid

Was dit artikel nuttig?

Laat het ons weten — zo maken we onze artikelen beter.

Portret van Norick Engberts

Norick Engberts

Specialist techniek bij MijnTechCarrière

Bekijk alle artikelen van Norick →

Veelgestelde vragen

De DTA, Deskundig Toezichthouder Asbestverwijdering, verricht het werk of houdt er voortdurend toezicht op. De DAV, Deskundig Asbest Verwijderaar, mag de werkzaamheden in risicoklasse 2 of 2a mede uitvoeren. Beiden hebben een specifieke opleiding gevolgd en worden jaarlijks meerdere keren beoordeeld, volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie.

Nee. In risicoklasse 2 of 2a mogen de werkzaamheden alleen door een gecertificeerd bedrijf worden uitgevoerd. In risicoklasse 1 hoeft het bedrijf niet gecertificeerd te zijn, en in sommige gevallen mogen particulieren het onder voorwaarden zelf verwijderen. De risicoklasse volgt uit de inventarisatie.

Het Arboportaal schrijft dat het stelsel naar verwachting per 1 januari 2027 wordt ingevoerd. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 9 juni 2026 aan; daarna moet de Eerste Kamer er nog over beslissen. Tot die tijd blijft de huidige regelgeving van kracht.

Werkzaamheden met asbest moeten minimaal 2 dagen voor aanvang worden gemeld bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Voor risicoklasse 2 en 2a gaat dat via het Landelijk Asbestvolgsysteem, in de regel door het gecertificeerde bedrijf. Voor klasse 1 gaat het via een webformulier van de Arbeidsinspectie.

Het Arboportaal noemt stoflongen, longkanker en buikvlieskanker als gevolgen van het inademen van asbestvezels. De effecten worden pas na 10 tot 60 jaar zichtbaar. Voor klasse 2 en 2a schrijft de Arbeidsinspectie afscherming, adembeschermingsmiddelen en eisen aan ontsmetting voor.

Bronnen

  1. Arboportaal(arboportaal.nl)
  2. certificaten(iplo.nl)
  3. Nederlandse Arbeidsinspectie(nlarbeidsinspectie.nl)
  4. Arboportaal(arboportaal.nl)
  5. Arboportaal(arboportaal.nl)
  6. wetsvoorstel 36843(tweedekamer.nl)

Lees ook