Wat doet een elektromonteur?

Wat is een elektromonteur?

Een elektromonteur installeert, sluit aan, test en onderhoudt elektrotechnische installaties in woningen, utiliteitsgebouwen en de industrie. Je werkt volgens technische tekeningen en de geldende NEN-normen en zorgt dat elke installatie veilig en betrouwbaar functioneert voordat er stroom op wordt gezet. Dat varieert van een simpele groepenkast in een rijtjeshuis tot complexe besturingskasten in een fabriekshal.

Elektromonteurs werken bij installatiebedrijven, aannemers, netbeheerders en industriële onderhoudsdiensten, maar ook als zelfstandig zzp'er voor particulieren en aannemers. Van een kleine verbouwing tot een compleet datacenter: de opdrachten verschillen sterk in schaal en complexiteit, wat het vak afwisselend maakt en de instap op verschillende niveaus mogelijk maakt.

De naam elektromonteur is een verzamelterm: in de praktijk zie je varianten als installatiemonteur elektrotechniek, paneelbouwer en industrieel elektromonteur naast elkaar bestaan. Ze delen dezelfde basisopleiding en normen, maar verschillen in het type installatie waarmee ze werken en de sector waarin ze actief zijn — van woningbouw en utiliteit tot procesindustrie en energieopwekking.

Wat zijn de belangrijkste taken van een elektromonteur?

De dagelijkse werkzaamheden van een elektromonteur draaien om vier pijlers: aanleggen, aansluiten, testen en onderhouden. Of het nu gaat om een rijtjeswoning, een utiliteitsgebouw of een industriële productielijn, deze vier stappen keren in vrijwel elk project terug, al verschilt de complexiteit sterk per opdracht en per sector. Hieronder de meest voorkomende taken:

• Elektrische installaties aanleggen volgens tekening en NEN 1010
• Kabels trekken, leidingen monteren en componenten aansluiten
• Schakel- en verdeelkasten opbouwen en bedraden
• Installaties testen, meten en in bedrijf stellen
• Storingen opsporen en verhelpen met meet- en testapparatuur
• Bestaande installaties uitbreiden, vervangen of verduurzamen
• Opleverdocumentatie en keuringsrapporten bijhouden
• Afstemmen met andere vakgroepen op de bouwplaats of in de fabriek

Hoe ziet een doorsnee werkdag van een elektromonteur eruit?

Een elektromonteur in de woningbouw trekt kabels, plaatst groepenkasten en monteert schakelaars en stopcontacten volgens tekening, in samenwerking met de aannemer en andere afbouwvakmensen. Een servicemonteur rijdt van klant naar klant om storingen te verhelpen: de dag begint met een planning vol adressen en eindigt pas als de laatste storing is opgelost of doorgeschoven naar morgen.

In de industrie bouw en bedraad je schakelkasten en stel je installaties en besturingen in bedrijf, vaak in overleg met een meet- en regeltechnicus die de sensoren en regelkringen test. De rode draad door alle werkvormen heen: nauwkeurig werken, veilig handelen en altijd testen of alles doet wat het moet doen voordat een installatie wordt opgeleverd.

Geen twee dagen zijn hetzelfde. De ene dag sta je alleen op een zolder kabels te trekken, de volgende dag werk je in een ploeg van vier man aan de complete elektrische infrastructuur van een nieuwbouwproject. Bij storingsdiensten kan een telefoontje midden in de nacht betekenen dat je met spoed naar een fabriek of zorginstelling moet, omdat een uitval van de stroomvoorziening daar grote gevolgen heeft.

Wie tijdens zo'n storingsdienst daadwerkelijk wordt opgeroepen, ontvangt de reguliere overurentoeslag uit de cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf: 0,78% van het maandsalaris per uur op een gewone dag, oplopend tot 1,12% op zondag of een feestdag (cao Metaal en Techniek TI, artikel 42). Draai je structureel in ploegendienst, dan geldt daarnaast een aparte ploegentoeslag van 14% van het maandsalaris (cao Metaal en Techniek TI, artikel 45).

Gereedschap en meetapparatuur: waarmee werkt een elektromonteur?

Naast klassiek handgereedschap zoals kniptangen, striptangen en momentschroevendraaiers werkt een elektromonteur dagelijks met meetapparatuur: een multimeter voor spanning en stroom, een isolatietester om de weerstand van een installatie te controleren, een doorgangstester en een kabelzoeker om leidingen te lokaliseren. Deze apparatuur is onmisbaar om te bepalen of een installatie veilig is voordat hij in gebruik wordt genomen.

Digitalisering heeft ook dit vak veranderd. Paneelbouwers en industrieel elektromonteurs werken met CAD-tekenprogramma's om schakelschema's te lezen en aan te passen, en steeds meer bedrijven gebruiken apps voor het digitaal vastleggen van keuringen en opleverdossiers. Wie zich thuis voelt in besturingstechniek, komt al snel in aanraking met PLC-software en visualisatiesystemen op de vloer van de fabriek.

Werkomgeving en veiligheid: welke normen gelden er?

Werken met elektriciteit luistert nauw: fouten kunnen levensgevaarlijk zijn. Een elektromonteur kent de geldende NEN-normen en werkt er strikt volgens, van het aanleggen van een nieuwe installatie tot het uitvoeren van periodieke keuringen. Een VCA-certificaat is in vrijwel elke functie vereist, zeker zodra je op bouwplaatsen of industrieterreinen werkt.

NEN 1010: veilig aanleggen

De NEN 1010 beschrijft de eisen voor het veilig aanleggen van laagspanningsinstallaties, van de dimensionering van kabels tot de plaatsing van aardlekschakelaars. Elke nieuwe of aangepaste installatie moet hieraan voldoen voordat hij wordt opgeleverd.

NEN 3140 en VCA: veilig werken

De NEN 3140 gaat over veilig werken aan en bij bestaande elektrische installaties, inclusief de rol van vakbekwaam en werkverantwoordelijke personen. Voor zelfstandig werken aan laagspanningsinstallaties is dit certificaat vrijwel altijd vereist, net als een geldig VCA-certificaat voor wie op locatie bij derden werkt.

Welke specialisaties zijn er binnen het elektrotechnisch vak?

Het vak kent een duidelijke opbouw in niveau en een aantal specialisaties waarin je je verder kunt verdiepen naarmate je meer ervaring en certificaten opbouwt. Van uitvoerend werk onder begeleiding tot zelfstandig complexe installaties aansturen: de onderstaande indeling laat zien welke routes er zijn en waarin ze van elkaar verschillen.

• Tweede monteur — werkt onder begeleiding aan uitvoerende taken
• Eerste monteur — werkt zelfstandig, leest tekeningen en stuurt collega's aan
• Allround of servicemonteur — verhelpt storingen en onderhoudt installaties
• Paneelbouwer — bouwt en bedraadt schakel- en verdeelkasten, zie ook wat een paneelbouwer doet
• Industrieel elektromonteur — werkt aan machines en besturingen in de fabriek

Hoogspanning en besturingstechniek: wat vraagt dit specialisme?

Monteurs die zich specialiseren in hoogspanningswerk of besturingstechniek werken met PLC's en complexe schakelkasten, kennis die veel gevraagd wordt in de industrie en bij paneelbouwers. Dit specialisme vraagt aanvullende scholing bovenop de basiscertificaten, maar levert ook meer afwisseling en verantwoordelijkheid op.

Laadinfra en verduurzaming: welke rol speelt de energietransitie?

Door de energietransitie groeit de vraag naar elektromonteurs die laadpalen, zonnepanelen en warmtepompen kunnen aansluiten. Dit relatief nieuwe werkveld overlapt met dat van een laadpaalmonteur en biedt volop kansen voor wie zich hierin wil specialiseren.

Hoe werkt een elektromonteur samen met andere vakgebieden?

Een elektromonteur werkt zelden volledig geïsoleerd. Op een bouwplaats stem je de volgorde van werkzaamheden af met loodgieters, cv-monteurs en installatiemonteurs: leidingwerk, sanitair en elektra moeten in de juiste volgorde en zonder onderlinge hinder worden aangelegd. Bij een verbouwing betekent dit vaak dagelijks kort overleg over wie waar mag boren, frezen of kabels wegwerken.

In de industrie is de samenwerking nog intensiever. Een elektromonteur levert de stroomvoorziening en bekabeling aan, terwijl een meet- en regeltechnicus de sensoren en regelkringen aansluit en test. Bij grote onderhoudsstops werken beide disciplines vaak in hetzelfde team, onder aansturing van een werkvoorbereider die de planning en materiaallogistiek bewaakt.

Welke vaardigheden heb je nodig als elektromonteur?

Technische bekwaamheid staat centraal, maar een goede elektromonteur beschikt ook over een aantal soft skills die net zo belangrijk zijn als vakkennis, zeker naarmate je meer zelfstandig werkt of klantcontact krijgt. De onderstaande combinatie van harde en zachte vaardigheden komt in vrijwel elke functie binnen het vak terug.

• Technisch inzicht en het kunnen lezen van elektrotechnische tekeningen
• Nauwkeurigheid en oog voor veiligheid
• Kennis van NEN-normen en meetapparatuur
• Probleemoplossend vermogen bij storingen
• Communicatieve vaardigheden voor klant- en collegacontact
• Fysieke conditie voor werken op hoogte, in kruipruimtes of in ploegendienst
• Basiskennis van besturingstechniek is een groeiend pluspunt

Welke opleiding en certificaten heb je nodig als elektromonteur?

De gangbare route is een mbo-opleiding Elektrotechniek op niveau 2, 3 of 4, vaak gevolgd via de BBL-route waarbij je werkt en leert combineert. BBL of BOL legt uit welke leerroute het beste bij jouw situatie past, ook als je via zij-instroom de overstap naar de techniek overweegt.

1. 1Volg een mbo-opleiding Elektrotechniek, eventueel via BBL
2. 2Behaal je VCA- en NEN 3140-certificaat
3. 3Doe ervaring op als tweede en daarna eerste monteur
4. 4Specialiseer je in hoogspanning, besturingstechniek of laadinfra
5. 5Groei door naar allround monteur, servicetechnicus of werkvoorbereider

Een volledig overzicht van veelgevraagde certificaten in de techniek, inclusief VCA en NEN 3140, staat in welke certificaten heb je nodig in de techniek.

Wat verdient een elektromonteur?

Een elektromonteur valt onder de cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf: die dekt letterlijk "het ontwerpen, aanleggen, wijzigen, demonteren, herstellen, beheren, onderhouden ... van elektrotechnische zwak- en sterkstroominstallaties" (cao Metaal en Techniek TI, artikel 77 lid 1 sub a). Voor 2026 schrijft die cao een bruto maandsalaris voor tussen € 2.422 en € 5.292 (artikel 33a).

Een tweede monteur of starter begint doorgaans in de laagste schalen, een allround of servicemonteur klimt met ervaring en certificaten naar de hogere schalen. Deze cao geldt volgens werkgeversfederatie FWT voor "circa 27.500 ondernemingen met circa 330.000 werknemers" in de metaalbewerking, het technisch installatiebedrijf, de isolatie, de carrosserie en de goud- en zilvernijverheid (FWT).

De cao Metaal en Techniek 2026-2028 leverde bovendien een loonsverhoging op van 3% per 1 maart 2026; op 1 november 2026 volgt nog een eenmalige uitkering van € 132 en op 1 maart 2027 een structurele verhoging van € 115 bruto per maand (FNV: cao-resultaat Metaal en Techniek). Met de overwerk- en ploegentoeslagen uit de vorige sectie ligt het werkelijke inkomen vaak hoger, en cao-lonen stegen in 2025 gemiddeld 5,0 procent, zo blijkt uit cijfers van het CBS.

De cao loopt twee jaar, van 1 februari 2026 tot en met 31 januari 2028, en regelt ook de RVU-regeling voor eerder stoppen met zwaar werk: die gaat per 1 februari 2026 met € 300 omhoog naar € 2.657 bruto per maand (FNV: cao-resultaat Metaal en Techniek).

Werkgevers vergoeden in 2026 en 2027 bovendien de vakbondscontributie netto aan leden van FNV, CNV Vakmensen of De Unie, als extra compensatie bovenop de reguliere loonstappen (FNV: cao-resultaat Metaal en Techniek).

Arbeidsmarkt: elektromonteur als knelpuntberoep

Elektromonteur valt onder de BRC-beroepsgroep elektriciens en elektronicamonteurs, die volgens UWV een zeer krappe arbeidsmarkt kent en dat tot 2030 blijft (Ontwikkeling krapte naar beroep 2024-2030). Warmtepompen, laadpalen, zonnepanelen en netverzwaring zorgen voor een explosief groeiende vraag naar elektrotechnisch personeel, terwijl de instroom van nieuwe vakmensen structureel achterblijft.

De technieksector heeft tot en met 2029 zo'n 121.000 nieuwe vakmensen nodig, tegenover 118.000 medewerkers die naar verwachting uitstromen (Techniek Nederland). "We moeten het technisch beroepsonderwijs aantrekkelijker maken, zij-instroom stimuleren én onze mensen voor de sector behouden", aldus Mark Harbers, voorzitter van Techniek Nederland, de brancheorganisatie voor de technische installatiebranche (Bron: Techniek Nederland).

Techniek Nederland wijst daarnaast op een structurele krapte in de technische installatiebranche die de komende jaren eerder groter dan kleiner wordt. Werkgeversorganisaties als FME en Techniek Nederland presenteerden eerder al een gezamenlijk plan om in tien jaar tijd 60.000 technische vacatures structureel in te vullen, onder meer via zij-instroom (Bron: FME).

Beroepen in de energie- en installatietechniek horen bovendien bij de sectoren met de meeste kansrijke functies, blijkt uit de arbeidsmarktinformatie van UWV. Voor elektromonteurs betekent dit uitstekende baanzekerheid en salarissen die onder opwaartse druk staan.

Werkgevers concurreren daardoor steeds nadrukkelijker om hetzelfde beperkte aanbod aan vakmensen, wat zich vertaalt in hogere instapsalarissen, opleidingsbudgetten en extra secundaire voorwaarden zoals een leaseauto of eigen gereedschapsbus. Voor zij-instromers en starters is dit een gunstig moment om de overstap naar de elektrotechniek te maken, zeker met de structurele vraag die de komende jaren aanhoudt.

Wat is de toekomst van het elektrotechnisch vak?

De energietransitie blijft de komende jaren de belangrijkste motor achter de vraag naar elektromonteurs. Woningen worden all-electric gemaakt, laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer breidt uit en het elektriciteitsnet wordt op grote schaal verzwaard om al die nieuwe vraag aan te kunnen. Elektromonteurs die deze nieuwe technieken beheersen, hebben een streepje voor bij sollicitaties.

Tegelijkertijd wint automatisering terrein in de paneelbouw en de industrie, waar meer voorgefabriceerde en gestandaardiseerde bouwblokken het werk versnellen. Elektromonteurs die naast praktisch vakmanschap ook digitale vaardigheden ontwikkelen — denk aan het lezen van digitale schema's of het werken met keuringssoftware — combineren het beste van beide werelden en blijven daarmee het meest waardevol voor werkgevers.

Welke doorgroeimogelijkheden heb je als elektromonteur?

Met ervaring groei je door naar allround of eerste monteur, servicetechnicus, paneelbouwer, werkvoorbereider, calculator of uitvoerder. Wie zich verdiept in besturingstechniek of duurzame energie, heeft de sterkste uitgangspositie voor de toekomst van het vak, zeker gezien de structurele krapte die de sector de komende jaren nog aanhoudt volgens Techniek Nederland.

Ben je actief op zoek naar jouw volgende stap? Bekijk dan de actuele vacatures voor elektromonteurs op ons platform voor openstaande functies bij installatiebedrijven en industriële werkgevers.