Defensie-industrie: duizenden technische vacatures

Wat verandert er voor de industrie in de Defensienota 2026?

Het kabinet publiceerde eind juni 2026 de Defensienota 2026, met als ondertitel "Samen Voorwaarts". Daarin krijgt de Nederlandse defensie-industrie voor het eerst een positie als strategische partner van Defensie, in plaats van als gewone leverancier. Bron: NIDV, Reactie NIDV op de Defensienota 2026 – Samen Voorwaarts

De Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV), de branchevereniging die 370 aangesloten bedrijven vertegenwoordigt, noemt de erkenning als strategische partner "een belangrijke stap voorwaarts". Tegelijk waarschuwt de NIDV dat bedrijven pas kunnen opschalen als ze zekerheid krijgen over langjarige orders en contracten. Bron: NIDV

Hoeveel technische mkb-bedrijven kunnen instromen in de defensieketen?

Ongeveer 300 mkb-maakbedrijven leveren nu al rechtstreeks aan Defensie, en ruim 3.000 andere technische mkb-bedrijven zouden relatief snel kunnen toetreden tot de defensieketen, blijkt uit onderzoek in opdracht van Koninklijke Metaalunie en MKB-Nederland. Dat betekent in potentie duizenden extra technische opdrachten en banen bij toeleveranciers. Bron: Metaalunie, Benut potentie Nederlandse mkb-maakindustrie voor sterkere Defensie

"De Nederlandse mkb-maakindustrie beschikt over enorme kennis, precisietechniek en productiecapaciteit", aldus Mark Helder, voorzitter van Koninklijke Metaalunie, de ondernemersorganisatie voor het technische mkb. Volgens hem moet dat potentieel beter benut worden om Defensie sneller en robuuster te versterken. Bron: Metaalunie, Benut potentie Nederlandse mkb-maakindustrie voor sterkere Defensie

• Defensie moet volgens Metaalunie eerst duidelijk maken welke producten, volumes, kwaliteitseisen en levertermijnen nodig zijn.
• Bedrijven en Defensie hebben een vast aanspreekpunt nodig voor gestructureerde samenwerking.
• Toeleveranciers vragen om meer investeringszekerheid voor capaciteit, innovatie, digitalisering, certificering en de opleiding van technisch personeel.

Welke technische beroepen zijn kansrijk in de defensie-industrie?

Fabrikanten van pantservoertuigen, munitie, marineschepen en elektronica in de defensieketen vragen vooral om vakmensen die metaal en elektrotechniek beheersen, meestal met een mbo-achtergrond. Denk aan een lasser, een cnc-verspaner, een plaatwerker en een constructiewerker, die samen de precisieonderdelen maken, lassen en monteren voor voertuigen en systemen.

Op hoger niveau werven defensiebedrijven ook een elektromonteur, een mechatronicus, een werktuigbouwkundig engineer en een PLC-programmeur voor besturingssystemen, sensoren en wapensystemen. Deze beroepen staan ook in de bredere lijst van meest gevraagde technische beroepen van 2026.

Naast precisiebedrijven en scheepsbouwers telt de sector ook gespecialiseerde spelers in cyber, sensortechniek en onbemande systemen. De NIDV brengt in haar bedrijvengids ruim 380 aangesloten bedrijven samen, verdeeld over 27 domeinen als lucht, marine, land, ruimtevaart, cyber en onbemande systemen. Bron: NIDV, Bedrijvengids Voor technici met een achtergrond in software, embedded systems of robotica ontstaan hierdoor ook kansen buiten de klassieke metaal- en elektrotechniek.

Waarom blijft technisch personeel schaars ondanks de groeiende vraag?

In het najaar van 2025 was bijna de helft (45%) van alle nieuwe vacatures volgens werkgevers moeilijk vervulbaar, met technische beroepen als monteurs en lassers/frezers/draaiers als hardnekkige knelpunten. Dat aandeel daalt weliswaar sinds de piek van de arbeidsmarktkrapte in 2022, maar blijft historisch hoog. Bron: UWV, Werkgeversonderzoek 2025 – Daling moeilijk vervulbare vacatures

Ook landelijk blijft de arbeidsmarkt krap: in het eerste kwartaal van 2026 stonden er 378.000 vacatures open in Nederland, al daalde dat aantal met 6.000 ten opzichte van het kwartaal ervoor. Voor technische beroepen in de industrie ligt de concurrentie om personeel daardoor onverminderd hoog, ook voor defensiebedrijven die net beginnen met opschalen. Bron: CBS, Dashboard arbeidsmarkt vacatures

Deze schaarste is niet uniek voor de defensie-industrie: vijf technische sectorpartijen, VNO-NCW en MKB-Nederland lanceerden in 2022 het Aanvalsplan Techniek, gericht op het structureel vervullen van 60.000 technische vacatures in heel Nederland. Bron: FME, Techniekbranches slaan handen ineen om 60.000 technische vacatures te vervullen Toeleveranciers in de defensieketen concurreren dus met vrijwel de hele Nederlandse technieksector om dezelfde beperkte groep vakmensen.

Raakt de instroom van technisch personeel in gevaar door bezuinigingen op mbo-opleidingen?

Ja, want een nieuwe verdeling van onderwijsgeld dreigt juist de praktijkgerichte technische mbo-opleidingen te raken die de defensie-industrie op termijn van personeel moeten voorzien, waarschuwt werkgeversorganisatie FME. Het kabinet reserveerde extra geld om de grootste gevolgen op te vangen, maar volgens FME is dat niet genoeg. Bron: FME, FME op de bres voor technische mbo-opleidingen

"Als de bekostiging niet beter aansluit op de werkelijke kosten, dreigen technische opleidingen te verdwijnen", aldus Theo Henrar, voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie. Het kabinet heeft 12 miljoen euro gereserveerd om de negatieve gevolgen van de nieuwe verdeling op te vangen, wat volgens Henrar onvoldoende is om krimp of samenvoeging van technische opleidingen te voorkomen. Bron: FME, FME op de bres voor technische mbo-opleidingen

Voor technici die nu instromen of overstappen naar de defensie-industrie betekent dit vooral dat de aanwas van praktijkgeschoolde vakmensen onder druk kan komen te staan, precies op het moment dat toeleveranciers willen opschalen. Werkgevers in de sector doen er daarom goed aan zelf te investeren in BBL-trajecten en interne bij- en omscholing, in plaats van volledig te vertrouwen op het reguliere mbo-aanbod.

Welke opleiding heb je nodig voor een technische baan in de defensie-industrie?

Voor de meeste technische functies bij defensiebedrijven volstaat een mbo-diploma niveau 2, 3 of 4 in een richting als verspaning, werktuigbouw, elektrotechniek of mechatronica, vaak aangevuld met een VCA-certificaat voor veilig werken. Specialistische rollen zoals lassen volgens defensienormen vragen daarnaast om aanvullende praktijkcertificaten van de werkgever zelf.

1. 1Kies een mbo-opleiding in metaal, elektrotechniek of werktuigbouw op niveau 2, 3 of 4.
2. 2Haal een VCA-certificaat, dat de meeste technische werkgevers in de industrie als standaardeis stellen.
3. 3Loop stage of solliciteer bij een toeleverancier die via een BBL-traject zelf opleidt tot specialistisch lasser of verspaner.
4. 4Bouw ervaring op met precisiewerk, want defensiebedrijven werken vaak met strengere toleranties dan reguliere industrie.

Is een veiligheidsscreening verplicht voor een baan in de defensie-industrie?

Voor veel technische functies in de defensie-industrie is een veiligheidsonderzoek verplicht, omdat je toegang krijgt tot gerubriceerde informatie, gevoelig materieel of beveiligde locaties. Na een positief onderzoek krijg je een verklaring van geen bezwaar (VGB), de officiële bevestiging dat je zonder risico voor de nationale veiligheid met vertrouwelijke zaken mag werken.

Landelijk gaat het om ongeveer 100.000 mensen in zogeheten vertrouwensfuncties, van douanepersoneel op luchthavens tot medewerkers van kerncentrales en Defensie zelf. De screening wordt uitgevoerd door de AIVD of de MIVD, controleert onder meer justitiële en financiële gegevens, en wordt periodiek herhaald zolang je de functie vervult. Bron: AIVD, Veiligheidsonderzoek

Zo'n individueel veiligheidsonderzoek mag wettelijk maximaal 8 weken duren. Loopt de UVO tegen die termijn aan, bijvoorbeeld omdat er in het buitenland navraag nodig is, dan kan het onderzoek tijdelijk worden opgeschort in plaats van dat de wettelijke termijn wordt overschreden. Bron: AIVD, Hoe lang duurt een veiligheidsonderzoek?

Wat betekent ABRO voor technisch personeel bij defensiebedrijven?

Sinds 1 juli 2026 past het ministerie van Defensie bij nieuwe opdrachten de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO) toe, een uniform stelsel van beveiligingseisen dat het oudere ABDO 2019 vervangt. Voor technisch personeel bij toeleveranciers raakt dit direct de manier waarop bedrijven met vertrouwelijke opdrachten en gevoelig materieel omgaan.

ABRO stelt eisen op vijf terreinen: governance, personeel, fysieke beveiliging, cybersecurity en cloudbeveiliging, verdeeld over vier niveaus van TBB 1 (Staatsgeheim Zeer Geheim) tot TBB 4 (Departementaal Vertrouwelijk). Al sinds 1 januari 2026 geldt dit uniforme stelsel voor rijks- en politie-inkoopopdrachten met een risico voor de nationale veiligheid, en bedrijven moeten onderaannemers die toegang krijgen tot gerubriceerde informatie aanmelden bij het Nationaal Bureau Industrieveiligheid (NBIV): "Het onderzoek door het NBIV duurt gemiddeld 3 tot 9 maanden." Bron: NIDV, ABRO – nieuwe eisen bij overheidsopdrachten met risico's voor de nationale veiligheid

Verandert de wet voor veiligheidsonderzoeken in 2026?

Ja. De Eerste Kamer nam eind september 2025 een aangepaste Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) aan, die naar verwachting vanaf begin 2026 stapsgewijs ingaat. De belangrijkste wijziging is een locatiegebonden verklaring van geen bezwaar (vgb): die blijft geldig als je binnen dezelfde locatie van werkgever wisselt met hetzelfde veiligheidsmachtigingsniveau. Bron: AIVD, Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) aangenomen in Eerste Kamer, 20 oktober 2025

Voor technisch personeel dat wisselt tussen toeleveranciers op hetzelfde bedrijventerrein of dezelfde marinewerf scheelt dit een nieuw veiligheidsonderzoek en dus wachttijd voordat je aan de slag kunt. Werkgevers krijgen tegelijk een aanmeld- en afmeldplicht bij de Unit Veiligheidsonderzoeken, zodat altijd actueel is wie er nog een vertrouwensfunctie vervult. Bron: AIVD, Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo) aangenomen in Eerste Kamer, 20 oktober 2025

Onder welke cao vallen technische functies in de defensie-industrie?

De meeste technische bedrijven in de defensieketen vallen onder de cao Metalektro, de gezamenlijke cao voor de metaal- en elektrotechnische industrie. Een landelijke, defensie-specifieke cao bestaat niet: precisiebedrijven, scheepsbouwers en elektronicafabrikanten onderhandelen via dezelfde sector-cao als de rest van de technologische industrie.

Cao Metalektro dekt ongeveer 1.450 bedrijven met samen bijna 190.000 werknemers in de metaal- en elektrotechnische industrie, van precisiebewerking tot elektronicaproductie. Bron: cao Metalektro Werk je bij een defensietoeleverancier, vraag dan net als in andere delen van de metaalindustrie altijd naar de exacte loonschaal en toeslagen die voor jouw functie en anciënniteit gelden.

Hoe vind je een technische vacature in de defensie-industrie?

De meeste technische vacatures in de defensie-industrie staan niet bij Defensie zelf, maar bij de honderden toeleveranciers die via de NIDV of Metaalunie bij de sector zijn aangesloten. Check naast de sites van fabrikanten ook het bredere vacature-aanbod in de techniek en filter op regio via vacatures per regio.

Solliciteer je bij een toeleverancier die met vertrouwelijke opdrachten werkt, houd dan rekening met een screeningstraject van enkele maanden voordat je daadwerkelijk aan de slag kunt. Vraag bij het sollicitatiegesprek daarom expliciet of de functie een veiligheidsonderzoek vereist, en zo ja, hoeveel tijd dat naar verwachting kost.