Vrouwen in de techniek: cijfers en kansen

Hoeveel vrouwen werken er in de techniek in 2026?

Vrouwen vervullen nog altijd maar 16,6 procent van de technische banen in Nederland, meldt VHTO. Zelf noemt de organisatie 40 procent vrouwen in techniek en IT in 2040 als streefcijfer. Dat betekent dat het aandeel nog flink moet groeien om dat doel te halen (VHTO: meer meiden en vrouwen in techniek en IT).

Dat lage aandeel is niet nieuw, maar het tempo waarin het verandert ligt wel onder druk: zolang meisjes al vroeg minder worden aangemoedigd om voor techniek te kiezen en vrouwen vaker weer uitstromen, blijft de groei traag. De volgende secties laten zien waar dat precies misgaat en wat daaraan te doen is.

Waarom kiezen weinig meisjes voor een technische opleiding?

Weinig meisjes kiezen voor een technische opleiding omdat ze al op jonge leeftijd minder worden gestimuleerd om hun interesse in techniek te ontwikkelen, blijkt uit onderzoek van VHTO. In technische mbo-opleidingen als ICT, techniek en procesindustrie was in 2022-2023 slechts 4 procent van de studenten vrouw, met een dalende instroom op niveau 1 (TechYourFuture: genderdiversiteit in mbo-techniek).

Sahar Yadegari, directeur van expertisebureau VHTO, wijt dat niet aan een gebrek aan talent bij meisjes zelf: "We denken als samenleving nog te vaak dat het aan de meiden zelf ligt dat ze niet voor een technische opleiding of beroep kiezen. Ze hebben er geen interesse voor, willen niet vies worden, of zorgen liever dan ze lassen." (VHTO: hordes voor meiden en vrouwen in bèta, techniek en IT).

Die terughoudendheid begint al voor de opleidingskeuze zelf: bij een identieke leerling met gelijke wiskundecijfers krijgt een jongensnaam bijna twee keer zo vaak een positief advies voor een technisch profiel als dezelfde leerling met een meisjesnaam. Bron: VHTO, Onderzoek DUO en VHTO: meiden vaker lager geadviseerd Ook op de basisschool krijgen meisjes vaker een lager schooladvies dan jongens met een gelijke eindtoetsscore, een verschil dat de afgelopen jaren juist is toegenomen.

Dat vertaalt zich door in de profielkeuze op de havo: minder dan een kwart van de leerlingen die kiezen voor het profiel Natuur & Techniek is meisje. In het vmbo kiest 87 procent van de meisjes in het gl-profiel voor Zorg & Welzijn in plaats van een technisch profiel, terwijl vrouwen uiteindelijk maar 17 procent van de banen in techniek en IT vervullen tegenover 70 procent in zorg en welzijn.

Die terughoudendheid is ook meetbaar in hoe meisjes zichzelf inschatten: uit de PISA-toets van 2022 blijkt dat Nederlandse meisjes vaker dan jongens aangeven zich zorgen te maken dat wiskunde moeilijk voor ze wordt (56 tegenover 35 procent) en dat ze bang zijn slechte cijfers te halen (61 tegenover 41 procent), terwijl hun daadwerkelijke prestaties nauwelijks verschillen Bron: VHTO, hordes voor meiden en vrouwen in bèta, techniek en IT.

Wat doen mbo-opleidingen zelf om meer meiden te werven en te behouden?

Mbo-opleidingen in de techniek proberen zelf actief meer meiden te werven en te behouden, onder meer met hulp van kennisorganisatie TechYourFuture. Die ontwikkelde een toolbox voor technische mbo-opleidingen en leerbedrijven, specifiek gericht op het vergroten van de vrouwelijke instroom en het verminderen van uitval.

De toolbox is opgezet naar aanleiding van onderzoek dat liet zien dat slechts 4 procent van de studenten in mbo-opleidingen voor ICT, techniek en procesindustrie vrouw is, met op niveau 1 zelfs een dalende instroom de afgelopen jaren. Bron: TechYourFuture, Genderdiversiteit in mbo-techniek Naast de toolbox leverde het onderzoek een webinar en een vakpublicatie op, gericht op docenten en leerbedrijven die hun instroom en behoud van meisjes willen verbeteren.

Hoeveel vrouwen studeren er in het hbo en wo voor een technisch beroep?

Op mbo-niveau ligt de vrouwelijke instroom in bètatechnische opleidingen gemiddeld op 15 procent, maar dat gemiddelde verhult grote verschillen tussen domeinen: in techniek en procesindustrie is het aandeel vrouwen slechts 3 procent, in mobiliteit en voertuigen 4 procent, tegenover 56 procent in media en vormgeving. Op hbo- en wo-niveau blijft die kloof zichtbaar.

In het hbo is 28 procent van de studenten in bètatechnisch onderwijs vrouw, tegenover 72 procent man; in het wo ligt die verhouding met 43 procent vrouw en 57 procent man iets minder scheef Bron: VHTO, hordes voor meiden en vrouwen in bèta, techniek en IT. Opvallend genoeg kiest op havo en vwo bijna evenveel meiden als jongens voor een exact profiel (51 en 53 procent), wat laat zien dat niet de vooropleiding maar de vervolgstudie het grootste knelpunt vormt.

Vrouwen die eenmaal een technische of IT-studie volgen, zijn daar vaak sterk in de minderheid: bij sommige opleidingen is slechts 5 procent van de studenten vrouw. Die minderheidspositie vergroot de kans op stereotypedreiging — de angst om gezien te worden als "die ene vrouw" in plaats van als een gewone medestudent — en verkleint het gevoel ergens bij te horen, wat meespeelt bij voortijdige uitval tijdens de studie zelf Bron: VHTO, hordes voor meiden en vrouwen in bèta, techniek en IT.

Waarom stromen vrouwen vaker uit een technisch beroep uit?

Vrouwen stromen vaker uit een technisch beroep uit omdat ze onderweg tegen meer drempels aanlopen dan mannen, ook als ze eenmaal zijn ingestroomd. Ruim de helft van de vrouwen met een IT-opleiding verlaat halverwege haar loopbaan de sector, tegen slechts 17 procent van de mannen (VHTO: niet instroom maar uitstroom is het probleem).

Van de vrouwen met een informatica-opleiding werkt uiteindelijk nog maar 28 procent in een ICT-beroep, tegenover 54 procent van de mannen met dezelfde opleiding (VHTO: niet instroom maar uitstroom is het probleem). Elsemieke de Jong, verbonden aan expertisebureau VHTO, wijst daarbij op de rol van leidinggevenden: "Leiderschap speelt een cruciale rol in het creëren van sociale veiligheid. Niet omdat leidinggevenden alle problemen moeten oplossen, maar omdat zij de norm zetten voor wat bespreekbaar is."

Wat doet Girls' Day om meisjes voor techniek te interesseren?

Girls' Day laat meisjes van 10 tot 15 jaar tijdens een schooldag kennismaken met techniek- en IT-bedrijven, zodat ze zelf ervaren wat een technisch beroep inhoudt in plaats van dat alleen te horen. In 2026 deden ruim 10.500 meiden mee bij 299 bedrijven en 238 scholen, met een gemiddeld rapportcijfer van 7,3 (VHTO: Girls' Day).

Van de deelnemende meiden gaf 26 procent aan na afloop meer vertrouwen te hebben gekregen om voor een carrière in techniek of IT te kiezen (VHTO: Girls' Day). Dat effect is precies waarom bedrijven in de installatietechniek, metaal en procesindustrie zich elk jaar opnieuw aanmelden als gastbedrijf.

Welke technische beroepen en werkgevers investeren gericht in vrouwen?

Werkgevers in de installatietechniek, procesindustrie en metaal investeren gericht in vrouwen door mentorprogramma's, vrouwennetwerken en aangepaste werkkleding aan te bieden, en door al bij Girls' Day en open dagen zichtbaar te maken dat vrouwen op de werkvloer welkom zijn. Vooral bedrijven met een structureel personeelstekort zien vrouwen als een vaak onderbenutte groep vakmensen.

• Mentorprogramma's en vrouwennetwerken binnen het bedrijf.
• Aangepaste werkkleding en gereedschap in kleinere maten.
• Zichtbare rolmodellen tijdens Girls' Day en open dagen.
• Flexibele werktijden en parttime mogelijkheden in technische functies.
• Werving die expliciet vrouwen uitnodigt om te solliciteren.

Die aanpak is ook economisch verstandig: UWV noemt zelf 32 van de in totaal 113 beroepsgroepen waarin de personeelskrapte tot 2030 verder oploopt (UWV: welke beroepen zijn toekomstbestendig? UWV zet krapte tot 2030 op een rij). Meer vrouwen die instromen en niet halverwege afhaken, lost een deel van dat tekort structureel op. Bekijk welke technische beroepen nu het meest gevraagd zijn in de meest gevraagde technische beroepen in 2026.

Wat levert meer vrouwen in de techniek de sector op?

Meer vrouwen in de techniek levert de sector bredere teams op die technische problemen vanuit meer invalshoeken oplossen, en een groter potentieel personeelsbestand in een arbeidsmarkt waar vacatures nu al lastig te vervullen zijn. Voor werkgevers die nu al moeite hebben om vacatures te vullen, is elke vakvrouw die instroomt en blijft pure winst op de arbeidsmarkt.

Salaris en groeimogelijkheden verschillen niet naar geslacht, maar naar functie, ervaring en sector: bekijk wat je verdient in de techniek per niveau en branche voor een volledig overzicht, en de best betaalde technische beroepen in 2026 als salaris meeweegt in je keuze.

Hoe maak je als vrouw de stap naar een technisch beroep?

Je maakt de stap naar een technisch beroep door eerst mee te lopen bij een bedrijf of open dag, zodat je zelf ervaart hoe het werk eruitziet in plaats van af te gaan op vooroordelen. Daarna kies je een passende opleidingsroute, bijvoorbeeld via mbo, zij-instroom of omscholing, afhankelijk van je leeftijd en ervaring.

Overweeg je als zij-instromer de overstap? Zij-instromen in de techniek: zo maak je de overstap en omscholen naar techniek op je 40e of 50e laten zien dat leeftijd zelden een belemmering is. Doe de banenscan om te ontdekken welke technische functies bij jouw ervaring passen, en bekijk het volledige overzicht van technische beroepen voor inspiratie.