NEN 1010 is de norm voor elektrische installaties op laagspanning, waar je als elektromonteur mee werkt. Hieronder lees je wat de norm inhoudt, hoe hij samenhangt met het Bbl, wat er nieuw is en of je een certificaat nodig hebt.
Wat is NEN 1010 en waarvoor gebruik je de norm?
NEN 1010 bevat de veiligheidsregels voor laagspanningsinstallaties. Volgens de normorganisatie NEN gaat het om vast aangelegde elektrische installaties tot 1000 volt wisselspanning of 1500 volt gelijkspanning. Denk aan woonhuizen, winkels, kantoorgebouwen, hotels, scholen, theaters en boerderijen. Het doel is een bedrijfszekere installatie zonder gevaar voor elektrische schokken en zonder brandrisico.
De norm gebruik je bij het aanleggen, uitbreiden en aanpassen van een installatie. Ook bij controles en inspecties na oplevering wordt ermee gewerkt, schrijft NEN. NEN noemt het al jaren dé norm voor het aanleggen van veilige laagspanningsinstallaties. Wat het werk verder inhoudt, lees je in wat doet een elektromonteur.
Is NEN 1010 wettelijk verplicht?
Een norm is op zichzelf geen wet, maar de wet verwijst er wel naar. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) schrijft voor welke veiligheidsregels een elektriciteitsvoorziening moet volgen. NEN legt het onderscheid zo uit: „Een norm is geen wet, een norm is een afspraak.” Het Bbl maakt van die afspraak een bouwregel.
IPLO formuleert de koppeling zo: „Als een bouwwerk een elektriciteitsvoorziening heeft, dan moet deze voldoen aan de veiligheidsregels van NEN 1010 bij lage spanning.” Een bouwwerk hoeft overigens geen elektriciteitsvoorziening te hebben. Is die er wel, dan gelden artikel 4.199 (nieuwbouw) en artikel 3.106 (bestaande bouw) van het Bbl.
Voldoet een installatie aan de norm, dan geldt een vermoeden dat de wettelijke eisen zijn gehaald. NEN zegt: „Wanneer een elektrische installatie voldoet aan NEN 1010, bestaat ‘het vermoeden van overeenstemming’ met deze wettelijke eisen.” Afwijken mag alleen als hetzelfde veiligheidsniveau wordt gehaald en je dat gelijkwaardig kunt aantonen.
Welke uitgave van NEN 1010 geldt nu?
De wet wijst één bepaalde uitgave aan, en dat is niet de nieuwste. In de lijst met aangewezen normen in de Omgevingsregeling (Staatscourant van 29 juni 2026) staat voor NEN 1010 nog de uitgave 2015 met correctie C2:2016 en wijziging A1:2020. Voor bestaande bouw staat er de uitgave uit 1962.
Wie de uitgave aanwijst, bepaalt niet NEN maar de wetgever. NEN schrijft dat de normorganisatie daar geen invloed op heeft. Een nieuwe uitgave geldt dus niet automatisch. Op de vraag of NEN 1010:2020 na verschijnen vanzelf van toepassing is, antwoordt NEN: „Nee, deze dient eerst door de wetgever aangewezen te worden.”
Toch hoef je niet te wachten met de nieuwere uitgave. NEN schrijft: „Een nieuwere versie van een aangewezen norm mag worden toegepast, de wetgever gaat ervan uit dat de veiligheid altijd toeneemt.” Als peildatum noemt NEN de datum waarop de bouwvergunning is aangevraagd. De nieuwste uitgave is NEN 1010:2020+C1:2024, maar die staat niet in de lijst met aangewezen normen.
Volgens NEN kunnen opdrachtgevers, verzekeraars en gemeenten wel vragen om de nieuwste NEN 1010. Het bevoegd gezag zal daarbij vaak gelijkwaardigheid van de nieuwe versie accepteren, aldus NEN. Vraag dus bij een project na welke uitgave de opdrachtgever verwacht.
Wat is er nieuw in de nieuwste NEN 1010?
De nieuwste uitgave is NEN 1010:2020+C1:2024, gepubliceerd op 5 augustus 2024. Het is een geconsolideerde uitgave van NEN 1010:2020 met de correcties C1:2024. NEN meldt: „In deze versie zijn inhoudelijke correcties en redactionele verbeteringen aangebracht ten opzichte van NEN 1010:2020.” De correcties kwamen uit de markt en van normcommissie NEC 64.
Pouw Jongbloed zit al ongeveer dertig jaar in de NEN 1010-commissie. Volgens NEN begon het werk aan de nieuwste versie in 2020 en was het in 2024 klaar. Dit zijn de veranderingen die NEN noemt.
- Roze vereffeningsleiding: „Er is bijvoorbeeld een nieuwe kleur elektriciteitsdraad: roze. Die is voor de vereffeningsleiding, en mag dan ook nergens anders voor gebruikt worden.” Tot nu toe was die groen-geel, net als de aarddraad, wat voor verwarring zorgde (NEN).
- Openbare verlichting valt volledig onder NEN 1010. Dat was al bekend, maar is nu ook in de norm vastgelegd.
- Zonnepanelen: PV-installaties leveren nauwelijks kortsluitstroom. De vernieuwde norm noemt als mogelijkheid om elke groep van een aardlekbeveiliging te voorzien. Jongbloed zegt: „Je moet zorgen dat er altijd voldoende ‘kortsluitvermogen’ is” (NEN).
- Deel 8 biedt oplossingen om installaties aan te passen aan beperkte netcapaciteit, bijvoorbeeld met thuisbatterijen.
Wat dit voor je eigen werk betekent, hangt af van het vak. Wie zonnepanelen aanlegt, leest in wat doet een zonnepanelenmonteur hoe dat werk eruitziet. Voor thuisbatterijen staat dat in wat doet een thuisbatterij-installateur.
Welke uitgave geldt bij een bestaande installatie?
Bij een bestaande installatie hoef je niet altijd de nieuwste regels te volgen. NEN schrijft dat je bij een aanpassing oudere versies mag gebruiken, „maar niet ouder dan de versie van 1962 en niet ouder dan de versie van aanleg”. Je kijkt dus naar het jaar waarin de installatie is aangelegd.
Gaat de wijziging over iets wat oudere versies niet behandelen, dan gebruik je een latere versie. NEN noemt als voorbeelden een PV-installatie en een laadpaal. Heeft een installatie een uitbreiding met een laadpaal nodig, dan lees je in wat doet een laadpaalmonteur wat dat werk inhoudt.
Waar geldt NEN 1010 niet?
NEN 1010 gaat over laagspanningsinstallaties in gebouwen en niet over alles wat elektrisch is. Volgens NEN vallen de elektrische uitrusting van machines, installaties op schepen en elektrische tractiesystemen erbuiten, want daarvoor bestaan andere normen. Op plaatsen met explosiegevaar (ATEX) komen er extra regels bovenop.
Ook voor hoogspanning gelden andere normen, noemt IPLO. Voor nieuwbouw geeft het Bbl nog een eis voor laadpunten. Oplaadpunten voor elektrische voertuigen in een stallingsruimte voor motorvoertuigen moeten voldoen aan mode 3 of mode 4 uit NEN 1010 (artikel 4.199, lid 2, Bbl).
Bestaat er een NEN 1010-certificaat?
Een NEN 1010-certificaat bestaat als zodanig niet, en je hebt er ook geen nodig om te mogen installeren. NEN is daar duidelijk over: „Er is geen wettelijke verplichting die zegt dat je een certificaat moet hebben om te mogen installeren of inspecteren. Certificaten zijn niet verplicht: niet voor personen en niet voor bedrijven.”
Na oplevering of inspectie kan een installateur of inspecteur wel een verklaring afgeven dat de installatie aan NEN 1010 voldoet. Die verklaring wordt soms ‘NEN 1010-certificaat’ genoemd. Volgens NEN kan een certificaat klanten overtuigen van je deskundigheid. Het is dus een visitekaartje en geen wettelijke eis.
Gaat het je om veilig werken in plaats van aanleggen, dan is NEN 3140 de norm. Die gaat over de bedrijfsvoering, NEN 1010 over de aanleg. Wat daarvoor nodig is, lees je in de NEN 3140-cursus VOP.
Hoe leer je werken met NEN 1010?
Je hoeft de norm niet blind uit je hoofd te leren, want er bestaan hulpmiddelen. Volgens NEN is NEN 4010 een beter leesbare versie voor de meest voorkomende Nederlandse installaties (NEN 4010:2024). NPR 5310:2024 is de praktijkrichtlijn bij NEN 1010, met uitleg en voorbeelden. Die mag niet afwijken van de norm.
Voor DC-installaties voor laagspanning bestaat NPR 9090:2024. NEN 1010-8:2026 over functionele aspecten en energie-efficiëntie is inmiddels beschikbaar. Wil je de tekst zelf inzien, dan zijn de aangewezen normen uit het Bbl, waaronder NEN 1010, vrij toegankelijk via NEN Connect (NEN).
Wie nog niet in het vak zit, kan op verschillende manieren beginnen. Zie elektromonteur worden zonder diploma, het verschil tussen elektricien en elektromonteur en hbo elektrotechniek.
Was dit artikel nuttig?
Laat het ons weten — zo maken we onze artikelen beter.

Veelgestelde vragen
Nee. NEN noemt een norm een afspraak en geen wet. Het Bbl verwijst wel naar NEN 1010: een elektriciteitsvoorziening moet voldoen aan de veiligheidsregels uit die norm. Voldoet je installatie aan NEN 1010, dan bestaat het vermoeden van overeenstemming met de wettelijke eisen.
In de Omgevingsregeling stond eind juni 2026 nog de uitgave 2015 met correctie C2:2016 en wijziging A1:2020. Voor bestaande bouw staat er de uitgave uit 1962. De nieuwere uitgave NEN 1010:2020+C1:2024 mag je wel toepassen, maar is niet aangewezen.
Nee. Volgens NEN is er geen wettelijke verplichting om een certificaat te hebben om te mogen installeren of inspecteren, niet voor personen en niet voor bedrijven. Een verklaring na oplevering kan wel helpen om klanten van je deskundigheid te overtuigen.
Roze. NEN schrijft dat er in de nieuwste uitgave een nieuwe kleur elektriciteitsdraad is, bestemd voor de vereffeningsleiding. Die draad mag nergens anders voor gebruikt worden. Tot nu toe was de vereffeningsleiding groen-geel, net als de aarddraad.
Nee. NEN 1010 gaat over laagspanning, tot 1000 volt wisselspanning of 1500 volt gelijkspanning. Voor hoogspanning noemt IPLO andere normen, namelijk NEN-EN-IEC 61936-1 en NEN-EN 50522. Voor machines, schepen en tractiesystemen bestaan eigen normen.
Bronnen
- normorganisatie NEN(nen.nl)
- IPLO(iplo.nl)
- Staatscourant van 29 juni 2026(zoek.officielebekendmakingen.nl)
- NEN(nen.nl)
- NEN(nen.nl)
- NEN(nen.nl)



