Wat doet een elektrotechnisch ingenieur?

Wat doet een elektrotechnisch ingenieur op een dag?

Je dag begint meestal met een ontwerpvraag: welk vermogen heeft een installatie nodig, welke beveiliging past daarbij en hoe teken je dat uit in een schema. Je rekent spanningsvallen en kortsluitstromen door, kiest componenten en toetst je ontwerp aan de eisen van de opdrachtgever en de wetgeving.

Je overlegt met werktuigbouwkundigen, monteurs en projectleiders, omdat een elektrotechnisch ontwerp altijd onderdeel is van een groter geheel. Bij grotere machines werk je samen met een werktuigbouwkundig engineer, die het mechanische ontwerp voor zijn rekening neemt terwijl jij de elektrotechnische kant regelt. Bij storingen of opleveringen ga je soms mee naar de locatie om je ontwerp aan de praktijk te toetsen.

• Vermogens- en stroomberekeningen maken voor een nieuw ontwerp
• Schema's en tekeningen opstellen of controleren
• Componenten en beveiligingen selecteren
• Overleggen met monteurs, werktuigbouwkundigen en opdrachtgevers
• Ontwerpen toetsen aan wet- en regelgeving

Welke taken en verantwoordelijkheden horen bij de functie?

Je verantwoordelijkheid start bij het ontwerp en eindigt pas als de installatie veilig en volgens specificatie draait. Je berekent belastingen, stelt eendraadschema's op, kiest kabeldoorsnedes en beveiligingen en documenteert elke keuze zodat een monteur of elektricien die later kan uitvoeren en onderhouden.

Bij grotere projecten werk je samen met een tekenaar-constructeur, die jouw schema's uitwerkt tot productietekeningen, en met een meet- en regeltechnicus voor de besturing van installaties. Jij blijft verantwoordelijk voor het elektrotechnische ontwerp als geheel, ook als andere disciplines onderdelen invullen.

Elektrotechnisch ingenieur, elektromonteur of elektricien: waar zit het verschil?

Het verschil zit in het moment waarop je aan het werk gaat. Jij ontwerpt en berekent voordat er iets gebouwd wordt; de elektromonteur en de elektricien installeren, bekabelen en meten nadat jouw ontwerp is goedgekeurd. Jij tekent het schema, zij leggen de kabel en sluiten de installatie aan.

Wat doet de elektromonteur anders dan jij?

De elektromonteur bouwt, monteert en test elektrotechnische installaties op basis van jouw tekeningen. Hij werkt met de kabel, de schakelkast en de apparatuur zelf, terwijl jij vooral rekent, ontwerpt en documenteert. Waar jij een storing oplost op papier, met een nieuwe berekening, lost hij hem op met een meter in zijn hand.

Wat is het verschil tussen een elektricien en een elektromonteur?

Volgens het overzicht van het verschil tussen elektricien en elektromonteur werkt een elektricien vaker in woningen en kleinere installaties, terwijl een elektromonteur ook grotere industriële en technische installaties aanlegt. Beide functies liggen dichter bij de uitvoering dan bij het ontwerp waar jij verantwoordelijk voor bent.

Welke opleiding en diploma's heb je nodig?

Voor deze functie heb je doorgaans een hbo- of wo-opleiding elektrotechniek nodig, met kennis van vermogenselektronica, regeltechniek en installatietechniek. Werkgevers kijken naar je vermogen om berekeningen te maken, normen te lezen en een ontwerp te vertalen naar een werkbare tekening.

Kom je niet uit een technische vooropleiding, dan is de weg naar dit beroep langer maar niet onmogelijk. Via zij-instromen in de techniek lees je welke routes er zijn om alsnog in een technisch vakgebied te starten, al blijft een erkende opleiding elektrotechniek voor deze functie meestal een vereiste.

Welke certificaten en wettelijke eisen gelden er?

Als elektrotechnisch ingenieur werk je binnen het arbobeleid van je werkgever, dat is vastgelegd in de Arbowet. Artikel 5 verplicht de werkgever om risico's in kaart te brengen; artikel 8 verplicht hem om jou daarover doeltreffend te informeren, zodat je ontwerp rekening houdt met die risico's.

Artikel 5 van de Arbowet, geldig in de geconsolideerde versie van 1 juli 2026, zegt het zo: "Bij het voeren van het arbeidsomstandighedenbeleid legt de werkgever in een inventarisatie en evaluatie schriftelijk vast welke risico's de arbeid voor de werknemers met zich brengt."

Artikel 8 van de Arbowet staat in dezelfde versie van 1 juli 2026 en verplicht de werkgever verder: "De werkgever zorgt ervoor dat de werknemers doeltreffend worden ingelicht over de te verrichten werkzaamheden en de daaraan verbonden risico's, alsmede over de maatregelen die erop gericht zijn deze risico's te voorkomen of te beperken." Voor jou als ontwerper betekent dit dat je risico-informatie meeweegt in je keuzes.

Daarnaast valt de RI&E onder dezelfde Arbowet. Het Arboportaal van het ministerie van SZW omschrijft het zo: "In de RI&E brengt een werkgever alle arbeidsrisico's binnen het bedrijf in kaart. Vervolgens maakt de werkgever een plan van aanpak voor het beheersen van deze risico's." Als ontwerper lever jij vaak input voor die risico-inventarisatie zodra jouw installatie nieuwe risico's met zich meebrengt.

Houdt een werkgever zich niet aan deze regels, dan grijpt de toezichthouder in. Het Arboportaal meldt: "Bij overtreding kan de Arbeidsinspectie een aantal maatregelen opleggen, variërend van een waarschuwing tot een boete of zelfs stillegging van het werk." Voor een project dat jij hebt ontworpen, kan dat betekenen dat de bouw of oplevering stilligt totdat de risico's zijn weggenomen.

Welke vaardigheden zijn onmisbaar?

Je hebt sterke rekenvaardigheid nodig, gevoel voor techniek en het vermogen om een probleem in stappen te ontleden. Daarbij moet je normen en wetgeving kunnen lezen en vertalen naar een concreet ontwerp, en moet je je keuzes helder kunnen uitleggen aan monteurs, projectleiders en opdrachtgevers.

• Rekenvaardigheid en technisch inzicht
• Kennis van elektrotechnische wet- en regelgeving
• Werken met ontwerp- en tekensoftware
• Analytisch en probleemoplossend vermogen
• Duidelijk communiceren met monteurs en opdrachtgevers

Hoe belangrijk zijn soft skills naast technische kennis?

Technische kennis alleen is niet genoeg. Je werkt voortdurend samen met monteurs, inkopers en opdrachtgevers die niet allemaal jouw technische achtergrond hebben. Kun je een berekening of ontwerpkeuze in gewone taal uitleggen, dan voorkom je misverstanden die later in de uitvoering duur kunnen uitpakken.

Wat verdient een elektrotechnisch ingenieur?

Geen enkele cao regelt het salaris van een elektrotechnisch ingenieur onder die naam. Werk je bij een Metalektro-bedrijf, dan wordt je functie ingedeeld in een salarisgroep A tot en met K en volgt je salaris uit die indeling, niet uit je functietitel.

De Basis-cao Metalektro 2026 schrijft dat zo voor: "De werkgever gebruikt een vorm van functieclassificatie om iedere functie die in de onderneming wordt uitgeoefend in te delen in één van de salarisgroepen A t/m K." Dat instrument heet het Integraal Systeem van Functiewaardering.

In de salaristabel 3.3.1 van de cao Metalektro voor 2026 loopt het bedrag op van €2.768,86 per maand in groep A, functiejaar 0, tot €5.121,58 in groep K, functiejaar 10. Dit zijn ondergrenzen bij voltijd, geen marktsalarissen: wat jij verdient, hangt af van je salarisgroep en van je functiejaren.

Voor een breder beeld van salarissen in de techniek, inclusief andere cao's, lees je wat je verdient in de techniek.

• Je salarisgroep, van A tot en met K
• Je aantal functiejaren binnen die groep
• De cao waaronder je werkgever valt
• De functie-indeling volgens het Integraal Systeem van Functiewaardering

Hoe zien je werktijden en werkomstandigheden eruit?

De Arbeidstijdenwet begrenst hoeveel je mag werken, ook als elektrotechnisch ingenieur. Werk je in Nederland, dan geldt voor werknemers van 18 jaar of ouder een grens van 12 uren per dienst, 60 uren per week en gemiddeld 48 uren per week over 16 aaneengesloten weken.

Artikel 5:7 van de Arbeidstijdenwet legt dat zo vast: "a. 12 uren per dienst; b. 60 uren per week, en c. gemiddeld 48 uren per week in elke periode van 16 aaneengesloten weken." Voor projecten waarbij je meereist naar een locatie of meedraait in een consignatiedienst gelden aanvullende regels uit dezelfde wet.

Ben je bij een Metalektro-bedrijf in dienst, dan ben je in beginsel niet verplicht over te werken. De Basis-cao Metalektro is daar helder over: "De werknemer is niet verplicht over te werken." Bij een calamiteit mag de werkgever dat wel verplichten, tot maximaal 10 uur per 4 weken; ben je op of na 1 januari 2017 56 jaar geworden, dan geldt een grens van 5 uur per 4 weken.

Ga je voor langere tijd op locatie werken, dan val je onder de regels voor karweiwerk. De Basis-cao Metalektro omschrijft dat als volgt: "Onder karweiwerk valt onder meer: het vervaardigen, installeren en/of onderhouden van producten of installaties en de hiervoor noodzakelijke toezicht-, ontwerp- en constructiewerkzaamheden." Alleen de extra reistijd en reiskosten boven je normale woon-werkverkeer worden vergoed, en de regeling geldt voor karweiwerk in Nederland, Duitsland, België of Luxemburg.

• Maximaal 12 uren per dienst en 60 uren per week
• Gemiddeld 48 uren per week over 16 aaneengesloten weken
• Minimaal 11 uur onafgebroken rust in elke periode van 24 uur
• Aanvullende regels bij overwerk en consignatiediensten

Hoe krap is de arbeidsmarkt voor elektrotechnisch ingenieurs?

De arbeidsmarkt voor elektrotechnisch ingenieurs is krap en dat verandert de komende jaren niet. Volgens UWV werkten er 23.900 elektrotechnisch ingenieurs in 2023-2024, is de arbeidsmarkt voor deze groep nu al zeer krap en wordt de spanning tot 2030 naar verwachting nog groter.

Dat blijkt uit het rapport Ontwikkeling krapte naar beroep 2024-2030 van UWV: "Er zijn 32 beroepsgroepen (van de 112) waarbij de arbeidsmarkt momenteel (zeer) krap is." Elektrotechnisch ingenieurs vallen in die groep, net als andere technische beroepen.

Het tekort speelt in bijna het hele land, meldt UWV: "Het tekort aan ingenieurs is zeer groot, wijdverspreid over de provincies en zal de komende jaren in de meeste provincies nog verder toenemen." Concreet is de arbeidsmarkt voor ingenieurs in 11 provincies zeer krap, met alleen Groningen nog als krap te boek staand.

Andere technische beroepen kampen met een vergelijkbaar tekort. Uit dezelfde UWV-cijfers werkten er in 2023-2024 168.300 ingenieurs buiten de elektrotechniek, 81.000 productieleiders in industrie en bouw en 55.800 machinemonteurs, en voor alle drie groepen is de arbeidsmarkt nu al zeer krap en wordt de spanning tot 2030 groter.

• Ingenieurs
• Productieleiders industrie en bouw
• Machinemonteurs
• Bouwarbeiders afbouw
• Automonteurs

Hoe kom je het beroep in en hoe groei je door?

De meeste elektrotechnisch ingenieurs starten na hun opleiding als junior, vaak onder begeleiding van een senior collega bij het maken van eerste ontwerpen. Je bouwt ervaring op met steeds grotere en complexere projecten, tot je zelfstandig ontwerpen kunt opstellen, toetsen en verdedigen richting een opdrachtgever.

Hoe die groeistappen er in de techniek in het algemeen uitzien, van junior tot senior, lees je in junior, medior of senior: wanneer ben je wat. Voor een elektrotechnisch ingenieur betekent doorgroei vaak meer projectverantwoordelijkheid, een rol als lead engineer of een overstap naar projectmanagement.

Bij welke soorten werkgevers werk je als elektrotechnisch ingenieur?

Je werkt niet alleen bij technische bedrijven in de industrie. Ook de Rijksoverheid zoekt structureel naar technische specialisten: werkenvoornederland.nl meldt dat "met meer dan 140.000 werknemers is de Rijksoverheid de grootste werkgever van Nederland." Onder de vakgebieden met het hele jaar door vacatures staat technisch specialist, naast onder meer inspecteur en ICT'er.

Ook Defensie biedt ruimte voor elektrotechnische kennis. Volgens Defensie: "Het ministerie van Defensie bestaat uit 7 organisatiedelen. De 4 krijgsmachtdelen zorgen ervoor dat de militairen en het materieel klaar zijn voor inzet. Het Defensie Ondersteuningscommando en het Commando Materieel en IT ondersteunen door producten en diensten te leveren." Voor technische functies zijn vooral de krijgsmachtdelen en het Commando Materieel en IT relevante werkgevers.

Welke rol speelt de energietransitie in je werk?

De overstap naar duurzame energie raakt bijna elk elektrotechnisch ontwerp, van laadinfrastructuur tot productie-installaties. Je ontwerpt vaker voor opwek, opslag en flexibel gebruik van elektriciteit, en moet daarbij rekening houden met bestaande installaties die niet altijd zijn gebouwd voor de belasting van vandaag.

Die opgave is groot. TNO schrijft: "De industrie zorgt ongeveer voor een derde van de CO2-uitstoot in Nederland. We werken toe naar een CO2-neutrale industrie in 2050 en daarom is er een hoop te doen." Als elektrotechnisch ingenieur draag je daaraan bij met ontwerpen die energie besparen of duurzaam opwekken.

Wat is de rol van onderzoek en ontwikkeling?

Werk je aan innovatieve ontwerpen, dan kan je werkgever gebruikmaken van de WBSO, een fiscale regeling voor speur- en ontwikkelingswerk. RVO meldt: "De WBSO helpt ieder jaar 20.000 ondernemingen om Speur- en Ontwikkelingswerk (S&O) uit te voeren." Voor 2026 geldt in de eerste schijf een percentage van 36% van de S&O-kosten; de WBSO verlaagt de loonheffing en is dus geen subsidie in geld.

Wat verandert de Machineverordening vanaf 2027 voor jouw ontwerpen?

Vanaf 14 januari 2027 vervangt de nieuwe Machineverordening de huidige Machinerichtlijn. Voor jou als ontwerper van elektrotechnische onderdelen in machines betekent dit dat je vanaf die datum aan nieuwe Europese eisen moet toetsen in plaats van aan de regels die nu nog gelden.

Dat volgt uit artikel 54 van Verordening (EU) 2023/1230: "Zij is van toepassing met ingang van 14 januari 2027." Tot die datum blijft de huidige Machinerichtlijn 2006/42/EG het toetsingskader; je ontwerp moet daar nu nog aan voldoen.