Loodgieter of installatiemonteur: wat is het verschil?

Loodgieter of installatiemonteur: wat is het verschil?

Het kernverschil zit in de breedte van het werk: een loodgieter is specialist in sanitair, water en afvoer, terwijl een installatiemonteur dat combineert met verwarming, ventilatie en gas — en bij de elektrotechnische variant ook met elektra. In de praktijk lopen de functietitels vaak door elkaar bij installatiebedrijven.

Dat komt doordat de cao Technisch Installatiebedrijf werkt met functiegroepen die per bedrijf worden ingevuld op basis van het Handboek Functie-indeling, en niet met een wettelijk beschermde beroepstitel. Techniek Nederland stelt op basis daarvan 41 functieprofielen op voor de meest voorkomende functies in de branche. Vacatureteksten geven meestal wel een indicatie: staat er sanitair of badkamerrenovatie bij, dan gaat het vrijwel altijd om loodgieterswerk; staat er werktuigbouwkundige installaties of W-installaties, dan is het takenpakket breder.

Wat doet een loodgieter precies?

Een loodgieter legt water-, afvoer- en sanitairinstallaties aan, onderhoudt ze en verhelpt lekkages en verstoppingen. Het werkterrein is smal maar diep: je wordt specialist in badkamers, keukens, dakgoten en drinkwaterleidingen, inclusief de eisen rond drinkwaterkwaliteit in woningen en utiliteitsgebouwen. Bereikbaarheidsdiensten horen er vaak bij, want een lekkage melden klanten met spoed.

Materiaalkennis speelt een grote rol: koper, kunststof leidingsystemen en de nieuwere kunststof-metaalcomposieten vragen elk een andere lasser-, pers- of lijmtechniek. Een VCA-certificaat is ook voor loodgieters gangbaar, vooral zodra het werk zich uitstrekt naar utiliteitsgebouwen waar veiligheidsprotocollen strenger zijn dan bij een particuliere badkamerrenovatie.

Werkzaamheden: loodgieter versus installatiemonteur

Onderstaand overzicht zet de belangrijkste verschillen in taken, werkomgeving en functietitel naast elkaar, zodat je in één oogopslag ziet waar beide beroepen elkaar raken en waar ze uiteenlopen.

• Werkzaamheden — loodgieter: legt sanitair, drinkwaterleidingen, afvoer en dakgoten aan en verhelpt lekkages en verstoppingen. / installatiemonteur: doet datzelfde werk, plus verwarming, ventilatie, gas en bij de E-variant ook elektra.
• Werkomgeving — loodgieter: vooral woningbouw, renovatie en particuliere klanten, vaak zelfstandig of met één collega. / installatiemonteur: ook utiliteitsbouw en industrie, vaker in projectteams met werkvoorbereider en uitvoerder.
• Cao-functiegroep — loodgieter: geen aparte functiegroep, valt onder monteursniveaus van het Handboek Functie-indeling. / installatiemonteur: zelfde monteursniveaus, met W- of E-specialisatie als toevoeging in de functietitel.
• Opleidingsroute — loodgieter: mbo Installatietechniek met keuzedelen gericht op sanitair en drinkwater. / installatiemonteur: dezelfde mbo-opleiding, met bredere keuzedelen in cv, ventilatie, gas of elektrotechniek.
• Cao-herkomst — loodgieter en installatiemonteur: geen van beide functietitels staat letterlijk in de cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf; beide vallen onder dezelfde salaristabel, maar de indeling in een functiegroep gebeurt via het Handboek Functie-indeling van de werkgever.

Wat doet een installatiemonteur, en waarom is dat breder?

Een installatiemonteur doet al het werk van een loodgieter, plus verwarming, ventilatie, gas en — bij de elektrotechnische variant — elektra. Het beroep valt uiteen in twee hoofdrichtingen: werktuigbouwkundig (W) en elektrotechnisch (E). Beide routes starten vanuit dezelfde mbo-opleiding Installatietechniek en specialiseren zich later verder.

Op een gemiddelde werkdag combineert een installatiemonteur vaak meerdere disciplines binnen één project: 's ochtends een cv-ketel aansluiten, 's middags een ventilatiekanaal afstellen. Die afwisseling maakt het beroep aantrekkelijk voor wie niet elke dag hetzelfde takenpakket wil, en verklaart mede waarom installatietechnische functies al jaren op de kansrijke-beroepenlijst 2026 van het UWV staan (UWV: kansrijke beroepen).

W-installaties: verwarming, ventilatie, gas en sanitair samen

De werktuigbouwkundige installatiemonteur combineert sanitair met cv-installaties, ventilatiesystemen, gasleidingen en steeds vaker ook warmtepompen. Dat maakt het een breder inzetbaar profiel dan een loodgieter die alleen sanitair doet. Veel W-monteurs specialiseren zich vervolgens toch weer, bijvoorbeeld als cv-monteur die zich volledig richt op verwarmingsinstallaties.

E-installaties: de elektrotechnische tak

De elektrotechnische installatiemonteur legt bekabeling, groepenkasten en elektrische systemen aan en overlapt sterk met het werk van een elektromonteur. Deze route heeft met loodgieterswerk vrijwel niets te maken, wat meteen laat zien hoe breed de titel installatiemonteur kan worden ingevuld.

Cao Metaal en Techniek: wat betekent die voor jouw loon?

Loodgieter en installatiemonteur vallen doorgaans onder dezelfde cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf. Die cao regelt loon, toeslagen, pensioen en vakantiedagen voor beide functietitels op identieke wijze via één gedeelde salaristabel, zonder onderscheid te maken tussen de namen op je contract.

Concreet betekent de huidige salaristabel (artikel 33a) een loonsverhoging van 3% per 1 maart 2026, gevolgd door een structurele verhoging van € 115 bruto per 1 maart 2027, ongeacht of je loodgieter of installatiemonteur op je contract hebt staan (cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf, artikel 33a). Daarnaast staat er een eenmalige uitkering tussen: "De werkgever betaalt in de maand november 2026 aan de werknemer die op 1 november 2026 in dienst is van de werkgever éénmalig een bedrag ad € 132,--," aldus artikel 41a van diezelfde cao (cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf, artikel 41a).

Verdient een installatiemonteur meer dan een loodgieter?

Een installatiemonteur verdient doorgaans iets meer dan een loodgieter, maar het verschil is klein en wordt vooral verklaard door bredere inzetbaarheid, niet door een aparte cao-schaal. Voor een concrete indicatie van bruto maandsalarissen verwijzen we naar de aparte artikelen over wat een installatiemonteur verdient en wat een loodgieter verdient.

Beide beroepen vallen onder dezelfde cao-schalen van het Technisch Installatiebedrijf, waardoor de salarisopbouw per functiegroep vergelijkbaar verloopt. In de praktijk weegt ervaring zwaarder dan de functietitel: een senior loodgieter met een schaars specialisme kan meer verdienen dan een startende installatiemonteur, en andersom.

Dat ervaring zwaarder weegt dan de functietitel blijkt ook uit de bredere trend: de cao-lonen in de sector techniek zijn de afgelopen jaren structureel gestegen, wat de opbouw via functiejaren voor beide beroepen relevanter maakt dan het verschil tussen de functietitels zelf (CBS: ontwikkeling cao-lonen).

Opleiding: welke route kies je?

Beide beroepen starten met dezelfde mbo-opleiding Installatietechniek, meestal via BBL, en het verschil ontstaat pas in de keuzevakken en latere specialisatie. Wie zich vroeg vastlegt op sanitair en drinkwaterkwaliteit ontwikkelt zich tot loodgieter; wie breder kiest voor cv, ventilatie en gas groeit door tot installatiemonteur.

Op mbo-niveau 2 volg je circa 480 uur aan keuzedelen, op niveau 3 en 4 loopt dat op tot 720 uur — precies in die keuzedelen kies je tussen een sanitair-gericht traject en een breder pakket met cv, ventilatie en gas. Doorgroeien kan in beide richtingen naar allround monteur, servicetechnicus of werkvoorbereider; lees ook het overzicht van mbo niveau 2, 3 of 4 in de techniek als je nog moet kiezen.

Een gasgerelateerd certificaat weegt in beide functies zwaar mee: wie zelfstandig aan gasinstallaties werkt, heeft nog altijd een aparte kwalificatie nodig bovenop het mbo-diploma. Werkgevers geven bij gelijke ervaring bijna altijd voorrang aan een kandidaat die deze papieren al op zak heeft, zeker omdat installatietechnische beroepen met schaarse certificaten al jaren op de kansrijke-beroepenlijst 2026 van het UWV staan (UWV: kansrijke beroepen).

Welke toeslagen krijg je bovenop het basisloon?

Naast het basisloon uit de salaristabel kent de cao een aantal toeslagen die niet voor iedereen gelijk uitpakken. Een loodgieter die bereikbaarheidsdiensten draait voor spoedmeldingen bouwt dat op een andere manier op dan een installatiemonteur die in ploegendienst op een groot project werkt.

Voor consignatiedienst legt de werkgever de vergoeding vast in een eigen consignatieregeling (artikel 21a lid 1 van de cao); werkt een monteur tijdens die consignatie daadwerkelijk, dan gelden de gewone overwerktarieven van 0,78% en 0,89% van het maandsalaris per uur (artikel 42) (cao Metaal en Techniek, Technisch Installatiebedrijf, artikel 21a en 42). Werkt een installatiemonteur in ploegendienst, dan geldt in plaats daarvan een vaste toeslag van 14% van het maandsalaris (artikel 45 van dezelfde cao).

Hoe groot is de personeelskrapte in de installatiebranche?

De installatiebranche kampt met structurele personeelskrapte, wat op korte termijn de onderhandelingspositie van loodgieters en installatiemonteurs versterkt. Volgens een prognose van KBA Nijmegen in opdracht van Techniek Nederland is er voor de installatiebranche in de periode 2025-2029 een instroombehoefte van ruim 121.000 nieuwe vakmensen te verwachten, tegenover circa 118.000 die de sector verlaten, met zo'n 70 procent zij-instroom.

Voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland ziet de oplossing niet alleen in nieuwe instroom: "We moeten het technisch beroepsonderwijs aantrekkelijker maken, zij-instroom stimuleren én onze mensen voor de sector behouden" Bron: Techniek Nederland, technieksector heeft komende vijf jaar 121.000 nieuwe vakmensen nodig. Het kabinet meldde in februari 2023 al een tekort van 86.250 vacatures in de techniek over het tweede kwartaal van 2022, een krapte die in de installatiebranche nog altijd voelbaar is.

Zzp of loondienst: wat verandert er voor beide beroepen?

Zowel loodgieters als installatiemonteurs werken regelmatig als zzp'er, maar de aard van de opdrachten verschilt behoorlijk tussen beide beroepen. Loodgieters draaien vaker om kleinere, spoedeisende klussen bij particulieren, terwijl installatiemonteurs vaker binnen grotere projecten van een aannemer of installatiebedrijf werken, met een aanzienlijk langere doorlooptijd per opdracht.

Wie voor gaswerkzaamheden zelfstandig aan de slag gaat, moet zelf de vereiste certificering en aansprakelijkheidsverzekering regelen, iets wat in loondienst automatisch via de werkgever loopt. De KVK zet in 2026 de zeven belangrijkste stappen bij het starten als zzp'er op een rij, van het bepalen van een uurtarief tot de keuze voor een rechtsvorm (KVK: zzp'er worden).

Welk beroep past bij jou?

Kies loodgieter als je houdt van een afgebakend vakgebied met veel klantcontact en de kans om snel een eigen klantenkring op te bouwen. Kies installatiemonteur als je liever breed inzetbaar bent, wilt meebewegen met de energietransitie en op termijn wilt schakelen tussen verwarming, ventilatie en gas.

• Kies loodgieter als je een duidelijk afgebakend vak wilt met veel klantcontact en snel een eigen reputatie in sanitair wilt opbouwen.
• Kies installatiemonteur als je breed inzetbaar wilt zijn en later nog kunt kiezen tussen sanitair, verwarming, gas of elektrotechniek.
• Twijfel je nog, doe dan de gratis banenscan of bekijk de openstaande technische vacatures om te zien wat werkgevers vragen.