Wat doet een technisch adviseur?

Wat doet een technisch adviseur op een dag?

Een technisch adviseur start met een vraag van een opdrachtgever: voldoet deze installatie aan de norm, welk certificatieschema is van toepassing, of welke aanpak is haalbaar. Hij bestudeert tekeningen en rapporten, bezoekt soms de locatie en zet zijn bevindingen om in een onderbouwd advies.

Hij werkt niet aan één project tegelijk. De ene dag doet hij een risicobeoordeling voor een installatie. De andere dag toetst hij een bouwplan aan de eisen voor kwaliteitsborging. Het resultaat is bijna altijd een schriftelijk advies of rapport. De opdrachtgever gebruikt dat om zelf een beslissing te nemen.

• Voldoet deze installatie aan de geldende norm?
• Welk certificatieschema hoort bij deze situatie?
• Is deze aanpak praktisch haalbaar binnen de eisen?
• Welk risico moet als eerste worden beheerst?

Welke taken en verantwoordelijkheden horen bij het vak?

Een technisch adviseur onderzoekt een vraagstuk, weegt oplossingen tegen elkaar af en legt de uitkomst vast in een advies of rapport. Hij overlegt met engineers, uitvoerders en opdrachtgevers, maar draagt zelf geen productieverantwoordelijkheid. Zijn taak stopt zodra het advies is opgeleverd.

Hij is wel verantwoordelijk voor de juistheid van zijn advies. Daarom onderbouwt hij elke conclusie met een norm, een wet of een berekening. Een advies zonder onderbouwing is voor een opdrachtgever niet bruikbaar. Dossiervorming hoort daarom net zo bij het werk als het advies zelf.

• Een technisch vraagstuk analyseren en afbakenen
• Normen, wetten of certificatieschema's opzoeken en toepassen
• Locaties, installaties of bouwplannen beoordelen
• Een advies of rapport schrijven met een heldere conclusie
• Het advies mondeling toelichten aan de opdrachtgever

Wat is het verschil met een technisch accountmanager en een werkvoorbereider?

Een technisch adviseur, een technisch accountmanager en een werkvoorbereider werken alle drie met technische kennis, maar met een ander doel. De adviseur adviseert over een oplossing, norm of aanpak zonder commercieel belang bij de order. De andere twee functies hebben wel een eigen doel binnen het proces.

Een technisch accountmanager heeft wel een commercieel doel: hij verkoopt een technisch product of een technische dienst en werkt toe naar een omzetdoel. Zijn advies over een technische oplossing staat in dienst van de order. Bij de technisch adviseur ontbreekt dat commerciële belang; zijn advies staat los van een verkoop.

Een werkvoorbereider legt het werk intern klaar: hij bepaalt materiaal, planning en volgorde zodat de uitvoering soepel verloopt. De technisch adviseur gaat daaraan vooraf: hij bepaalt wát de juiste oplossing of norm is, niet hoe het werk wordt ingepland.

Ook een calculator levert een onderbouwd stuk op zonder zelf te verkopen of uit te voeren, alleen gaat het daar om kosten in plaats van een technische norm of aanpak. Beide functies leveren informatie op waarmee anderen een beslissing nemen.

Hoe adviseer je over normen, keurmerken en certificatieschema's?

Een groot deel van het advieswerk draait om normen. NEN schrijft over certificatie: "Een keurmerk of certificaat toont aan dat een product, systeem, persoon of proces aan bepaalde eisen voldoet. Die eisen zijn vastgelegd in een norm." De adviseur legt uit wat dat voor de opdrachtgever betekent.

Hoe die toetsing precies verloopt, staat vast in het certificatieschema. NEN schrijft daarover: "De regels voor uniforme toetsing tegen een bepaalde norm worden vastgelegd in een certificatieschema." NEN heeft meer dan 35 schema's in beheer en heeft met 20 certificerende instellingen licentieovereenkomsten afgesloten, blijkt uit de pagina over certificatie en keurmerken.

NEN certificeert overigens niet zelf. Certificerende instellingen doen de toetsing, vaak onder toezicht, wat certificatie onder accreditatie heet. NEN beheert alleen het schema, onafhankelijk en zonder winstoogmerk. Een adviseur die over certificaten adviseert, kent dit onderscheid.

Welke rol speelt een technisch adviseur bij de Wet kwaliteitsborging?

Sinds 1 januari 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Een onafhankelijke kwaliteitsborger controleert of een bouwwerk aan de technische eisen voldoet. Een technisch adviseur kan die controle voorbereiden of meewerken aan het bijbehorende borgingsplan, zonder zelf kwaliteitsborger te zijn.

Op rijksoverheid.nl staat het zo: "Onafhankelijke controleurs (kwaliteitsborgers) controleren of een gebouw voldoet aan de wettelijke technische eisen. Dit doen zij tijdens het ontwerp en op de bouwplaats. Er is niet meer vooraf een toets nodig van de bouwplannen."

Ook de financiële kant kan bij een advies aan bod komen. Op dezelfde pagina van rijksoverheid.nl staat: "Klanten kunnen, net als in de huidige situatie, 5% van het bouwbedrag (aanneemsom) parkeren bij de notaris. Nu gaat dit bedrag automatisch naar de aannemer als het gebouw klaar is. Na invoering van de Wkb keert de notaris het geld aan de aannemer uit, wanneer de klant aangeeft dat alle gebreken zijn verholpen."

De Wkb geldt vooralsnog niet voor elk bouwwerk. Rijksoverheid.nl schrijft: "De veranderingen uit de Wkb gelden (naar verwachting) tot en met 2028 alleen voor nieuwbouw van eenvoudige bouwwerken. Dit zijn bijvoorbeeld eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Daarna volgen de andere bouwwerken en verbouwingen." Andere bouwwerken vallen er dus nog niet onder.

Welke rol heeft de adviseur bij de RI&E en de Arbowet?

Veel adviesvragen over veiligheid beginnen bij de risico-inventarisatie en -evaluatie, kortweg de RI&E. Artikel 5 van de Arbowet verplicht de werkgever die op te stellen. Artikel 13 verplicht daarnaast bijstand door deskundige werknemers bij de uitvoering. Een technisch adviseur levert vaak input voor beide wettelijke verplichtingen binnen een bedrijf.

Artikel 5 lid 1 zegt: "Bij het voeren van het arbeidsomstandighedenbeleid legt de werkgever in een inventarisatie en evaluatie schriftelijk vast welke risico's de arbeid voor de werknemers met zich brengt." Zie wetten.overheid.nl voor de volledige tekst.

Artikel 13 lid 1 voegt daar de deskundige bijstand aan toe: "De werkgever laat zich ten aanzien van de naleving van zijn verplichtingen op grond van deze wet bijstaan door een of meer deskundige werknemers." Bron: wetten.overheid.nl, artikel 13.

Artikel 14 regelt iets anders: een maatwerkregeling voor aanvullende deskundige bijstand door gecertificeerde kerndeskundigen, zoals een bedrijfsarts of veiligheidskundige. Niet artikel 14, maar artikel 13 regelt de algemene bijstand door deskundige werknemers zoals de preventiemedewerker. Zie wetten.overheid.nl, artikel 14.

• Artikel 5: de werkgever stelt een RI&E op
• Artikel 8: de werkgever licht werknemers voor over risico's
• Artikel 13: bijstand door deskundige werknemers, zoals een preventiemedewerker
• Artikel 14: aanvullende bijstand door gecertificeerde kerndeskundigen bij specifieke taken

Welke opleiding en diploma's heb je nodig?

Er bestaat geen vaste, wettelijk verplichte opleiding tot technisch adviseur. De meeste adviseurs hebben een technische mbo- of hbo-achtergrond, bijvoorbeeld werktuigbouwkunde, elektrotechniek of bouwkunde. Daarnaast bouwen ze eerst praktijkervaring op in een uitvoerende of ontwerpende functie, voordat ze de overstap maken naar een adviserende rol.

Het verschil tussen mbo-niveau 2, 3 en 4 bepaalt vaak hoeveel zelfstandigheid je in het begin van je loopbaan krijgt. Voor advieswerk is niveau 4 of hbo gebruikelijker, omdat de rol zelfstandig onderzoek en rapportage vraagt.

• Mbo-opleiding niveau 4 in een technische richting, aangevuld met werkervaring
• Hbo-opleiding werktuigbouwkunde, elektrotechniek, bouwkunde of een vergelijkbare richting
• Doorgroei vanuit een uitvoerende of ontwerpende technische functie naar een adviserende rol
• Instroom vanuit een ander vakgebied via een zij-instroomtraject

Welke vaardigheden maken je een goede technisch adviseur?

Een technisch adviseur moet een probleem kunnen ontleden, de relevante norm of regel kunnen vinden en de conclusie helder kunnen opschrijven. Analytisch vermogen en schriftelijke vaardigheid wegen minstens zo zwaar als vakkennis. Zonder een leesbaar advies heeft de opdrachtgever niets aan de analyse.

Daarnaast telt onafhankelijkheid: een adviseur benoemt ook een oplossing die de opdrachtgever niet wil horen. Dat vraagt overtuigingskracht zonder verkoopdruk, wat de rol onderscheidt van functies die wel een omzetdoel hebben, zoals de rol van een procesingenieur die juist het proces zelf ontwerpt en optimaliseert.

• Analytisch vermogen om een technisch vraagstuk te ontleden
• Kennis van relevante normen, wetten en certificatieschema's
• Schriftelijke vaardigheid om een advies helder op te schrijven
• Onafhankelijk kunnen adviseren, ook tegen de wens van de opdrachtgever in
• Mondelinge vaardigheid om een advies toe te lichten

Wat verdien je als technisch adviseur?

Geen enkele cao regelt het salaris van een technisch adviseur onder die naam. Het loon volgt uit de functie-indeling bij de werkgever, niet uit de functietitel. Voor veel technische functies is de Metalektro-cao daarbij het bruikbare anker, met salarisgroep A tot en met K als basis.

De Basis-cao Metalektro 2026 schrijft over die indeling: "De werkgever gebruikt een vorm van functieclassificatie om iedere functie die in de onderneming wordt uitgeoefend in te delen in één van de salarisgroepen A t/m K." Er zijn 10 salarisgroepen, van A tot en met K, zonder een groep I, blijkt uit de salaristabel van caometalektro.nl.

In de salaristabel van de Basis-cao loopt het laagste bedrag op van €2.768,86 in salarisgroep A, functiejaar 0, tot €5.121,58 in salarisgroep K, functiejaar 10. Dit zijn persoonlijke minimum maandverdiensten bij voltijd: ondergrenzen, geen marktsalarissen. Een technisch adviseur met meer ervaring en verantwoordelijkheid valt doorgaans in een hogere groep.

Voor een breder beeld van salaris in de sector helpt het overzicht wat verdien je in de techniek. Noem je zelf een bandbreedte, reken dan altijd terug naar de functie-indeling, niet naar de functietitel.

Hoe zien werktijden en werkomstandigheden eruit?

Een technisch adviseur werkt overwegend op kantoor, bij de opdrachtgever of op locatie, zonder vaste ploegendienst. Onder de Basis-cao Metalektro is overwerk niet verplicht, behalve bij een calamiteit; dan geldt een maximum van 10 uur per 4 weken. Wie op of na zijn 56e verjaardag werkt, houdt een lager maximum van 5 uur.

Reist een adviseur voor een opdracht, dan kan de cao-regeling voor karweiwerk gelden. De cao omschrijft dat als volgt: "Onder karweiwerk valt onder meer: het vervaardigen, installeren en/of onderhouden van producten of installaties en de hiervoor noodzakelijke toezicht-, ontwerp- en constructiewerkzaamheden." Tussen 15 oktober en 1 maart mag de werkgever bij bijzondere omstandigheden 6 dagen per week karweiwerk laten doen.

Alleen de extra reistijd boven de normale reistijd telt mee voor vergoeding, en alleen in Nederland, Duitsland, België of Luxemburg gelden de standaardregels uit de cao. Voor andere landen treft de werkgever een aparte regeling.

Voert een werkgever consignatiedienst in, dan moet daarvoor een aparte regeling komen, in overleg met vakbonden of ondernemingsraad, met afspraken over de vergoeding per etmaal en over reis- en telefoonkosten. De cao noemt daar zelf geen bedrag of percentage voor.

Hoe krap is de arbeidsmarkt voor technische adviesfuncties?

Technisch adviseur staat niet als aparte beroepsgroep in de UWV-cijfers, maar de bredere technische arbeidsmarkt waar de functie uit voortkomt, is wel krap. Op de pagina krapte neemt nog verder toe schrijft UWV: "De krapte op de arbeidsmarkt neemt tot 2030 vooral toe in technische beroepen en transportberoepen."

Uit het UWV-rapport Ontwikkeling krapte naar beroep 2024-2030: "Ruim 1,3 miljoen inwoners van Nederland werken in een technisch beroep. Van de 24 onderscheiden technische beroepsgroepen geldt voor 16 een zeer krappe arbeidsmarkt en voor 7 een krappe arbeidsmarkt."

Ingenieursberoepen, waar veel technisch adviseurs vandaan komen, zijn daarbij het duidelijkst krap. Volgens diezelfde tabel in het UWV-rapport werken er 168.300 mensen in de beroepsgroep ingenieurs (geen elektrotechniek) en is die arbeidsmarkt zeer krap, met een verdere toename verwacht richting 2030.

Hoe kom je het beroep in en hoe groei je door?

De meeste technisch adviseurs beginnen niet direct als adviseur. Ze bouwen eerst ervaring op als monteur, engineer of werkvoorbereider en groeien daarna door naar een adviserende rol, vaak omdat ze goed zijn in het uitleggen en onderbouwen van technische keuzes.

Kom je van buiten de techniek, dan is zij-instroom een reële route, zeker met een hbo-achtergrond in een ander vakgebied. Werk je al in de techniek, dan is de overstap vaak een kwestie van meer verantwoordelijkheid krijgen binnen dezelfde werkgever, van junior naar medior en senior.

• Bouw eerst praktijkervaring op in een uitvoerende of ontwerpende technische functie
• Verdiep je in relevante normen, wetten en certificatieschema's
• Oefen met het schriftelijk onderbouwen van een technische keuze
• Zoek een rol waarin je zelfstandig een advies mag opstellen en toelichten