Ga naar hoofdinhoud
Opleiding

Elektrotechniek opleiding: alle routes van mbo tot hbo

Norick Engberts· Specialist techniek10 min lezen
Elektrotechniek opleiding: alle routes van mbo tot hbo aan het werk in een technische omgeving

Een elektrotechniek opleiding start op mbo niveau 2 en loopt via niveau 3 en 4 door tot aan het hbo. Welke route past, hangt af van je vooropleiding, je leerweg en wat je later wilt doen. Hieronder staan alle opleidingen op een rij: duur, bol of bbl, toelating en kosten, met de nadruk op het mbo.

Welke elektrotechniek opleiding past bij jou?

Een elektrotechniek opleiding bestaat op vier plekken in het onderwijs: mbo niveau 2, 3 en 4, en daarboven het hbo. Elk niveau leidt naar ander werk, met andere eisen aan je vooropleiding. Wie het totaalbeeld kent, kan stap voor stap opbouwen en hoeft niet in één keer het hoogste niveau te kiezen.

Hieronder zie je de ladder, met bij elk niveau de opleidingen die bij kiesmbo staan. Kiesmbo is de opleidingensite van SBB en rekent ze allemaal tot de richting Technische installaties en systemen:

  • Niveau 2: monteur elektrotechnische installaties (1 tot 2 jaar).
  • Niveau 3: eerste monteur, in twee varianten: woning en utiliteit, of industriële installaties en systemen (2 tot 3 jaar).
  • Niveau 4: technicus in de gebouwde omgeving, technicus industriële systemen, of tekenaar ontwerper (3 tot 4 jaar).
  • Hbo: een Associate degree van twee jaar of een bachelor van vier jaar.

Het verschil tussen de mbo-niveaus staat uitgebreid in mbo niveau 2, 3 of 4 in de techniek. Dit artikel loopt de elektrotechnische opleidingen zelf langs, met de nadruk op het mbo.

Mbo niveau 2: wat leer je als monteur elektrotechnische installaties?

Niveau 2 is de instap. De opleiding monteur elektrotechnische installaties duurt volgens kiesmbo 1 tot 2 jaar en kan in de bol en in de bbl. Je leert tekeningen van basisschakelingen lezen, met de bijbehorende symbolen, en je leert veilig werken aan installaties.

Daarnaast installeer je schakel- en verdeelinrichtingen en datacommunicatiesystemen. Elke opleiding heeft ook algemene vakken: volgens kiesmbo zijn dat „De vakken Nederlands, rekenen en burgerschap” op niveau 2, en bij de twee technicus-opleidingen op niveau 4 komt Engels erbij. De opleiding heeft opleidingscode 25737.

Voor toelating heb je een vmbo-diploma nodig, in de basis-, kader-, gemengde of theoretische leerweg. Een diploma van de entreeopleiding of een havo/vwo-overgangsbewijs van klas 3 naar 4 is ook genoeg. Over de doorstroom is kiesmbo kort: „Met deze opleiding kun je doorstromen naar een niveau 3 opleiding.”

Mbo niveau 3: woning en utiliteit of industrie?

Op niveau 3 word je eerste monteur, en kies je tussen twee varianten. Beide duren volgens kiesmbo 2 tot 3 jaar, beide kunnen in de bol en in de bbl, en beide leiden door naar niveau 4. Een mbo niveau 2 diploma staat bij de toelating voor de variant woning en utiliteit.

De opleiding eerste monteur elektrotechnische installaties woning en utiliteit (code 25736) draait om installaties in gebouwen. Je zet onderdelen in elkaar en stelt ze in gebruik, haalt bestaande installaties stapsgewijs uit elkaar en verhelpt storingen. Ook stuur je monteurs aan en verdeel je de taken. Kiesmbo omschrijft het werkveld zo: „In woningen en kantoren, ziekenhuizen of fabrieken (utiliteiten).”

De opleiding eerste monteur elektrotechnische industriële installaties en systemen (code 25735) richt zich op de industrie. Je legt bekabeling aan, leert hoe bedrading werkt, sluit onderdelen van technische systemen aan en installeert ze. Veilig werken, monteurs aansturen en werk verdelen horen ook hierbij. Kies je liever voor gebouwen of voor installaties in een bedrijfsomgeving? Daar zit het verschil.

Wie als eerste monteur wil werken, vindt in wat doet een elektromonteur een beschrijving van het beroep zelf.

Mbo niveau 4: technicus of tekenaar ontwerper?

Op niveau 4 zijn er drie opleidingen, met 3 tot 4 jaar studieduur. Twee ervan leiden op tot technicus, de derde tot tekenaar ontwerper. Alle drie stromen volgens kiesmbo door naar het hbo. De keuze hangt af van de vraag of je liever aan installaties werkt of aan tekeningen en voorbereiding.

De opleiding technicus elektrotechnische installaties in de gebouwde omgeving (code 25739) kan in de bol en de bbl. Je legt kabels en leidingen aan en krijgt vakken als domotica, CAD-tekenen en verlichtingstechniek. Kiesmbo waarschuwt: „Wiskunde en rekenen komen veel voor.” Voor toelating tel je mee met vmbo kader, gemengd of theoretisch (basis niet), een mbo 2- of 3-diploma, of havo/vwo-overgangsbewijs van klas 3 naar 4.

Let op de aanvullende eisen. Kiesmbo schrijft: „Voor deze opleiding kan een school aanvullende eisen stellen of wiskunde of natuur- en scheikunde onderdeel waren van het eindexamen.” Vraag dus vooraf na wat jouw school verlangt.

De opleiding technicus elektrotechnische industriële systemen en installaties (code 25738) staat bij kiesmbo alleen als bbl-opleiding. Je krijgt vakken als aandrijf-, besturings- en regeltechniek, en je bedraadt, regelt in en stelt besturingen af. Bij deze opleiding meldt kiesmbo: „De opleiding is in de bol niet van toepassing.”

De opleiding tekenaar ontwerper elektrotechniek (code 25313) is de derde. Je werkt in de werkvoorbereiding, volgt technische vakken elektrotechniek en elektronica en werkt met een CAD-tekenpakket. Wil je daarna verder richting besturing? Lees dan plc-programmeur worden: mbo of hbo.

Bol of bbl: wat is het verschil voor jou?

Bij vier van de zes elektrotechnische opleidingen op kiesmbo kun je kiezen tussen bol en bbl. Het verschil zit in hoeveel je op school zit en hoeveel je werkt. Kiesmbo legt het in twee zinnen uit, en die twee zinnen bepalen voor een groot deel hoe je opleiding eruitziet.

Over de bol zegt kiesmbo: „Doe je een bol-opleiding, dan ga je overdag naar school. Je loopt één of meer stages van een paar weken of maanden.” Over de bbl staat er: „Doe je een bbl-opleiding, dan werk je vier dagen en ga je één dag per week naar school.”

Je stage doe je volgens kiesmbo bij een erkend leerbedrijf: „Je stage doe je bij een erkend leerbedrijf.” Bij een bbl-opleiding heb je volgens kiesmbo meestal een arbeidsovereenkomst met dat leerbedrijf en krijg je salaris.

Meer over de keuze lees je in bbl of bol in de techniek. Zoek je een leerbedrijf? Dan helpt bbl-baan in de techniek. Wat een bbl'er verdient, staat in bbl-salaris per leeftijd, en bij een bol-stage hoort stagevergoeding mbo techniek.

Wat kost een mbo-opleiding elektrotechniek?

De kosten hangen af van je leerweg en je leeftijd. In de bol betaal je lesgeld zodra je 18 bent, en daar staat studiefinanciering tegenover. In de bbl werk je en ontvang je salaris. De bedragen hieronder gelden voor het schooljaar 2026-2027, het jaar waarin je nu zit of instroomt.

Volgens DUO geldt: „Voor het schooljaar 2026-2027 is het lesgeld € 1.511,-.” Dat betaal je als je op 1 augustus 2026 18 jaar of ouder bent en voltijd mbo (bol) doet. Je betaalt het in één keer of in 9 termijnen van € 167,89. Ben je op 1 oktober 2026 ingeschreven voor een voltijdopleiding, dan betaal je lesgeld voor het hele schooljaar.

Studiefinanciering kan daar een deel van opvangen. Volgens DUO is het maximum per maand in augustus tot en met december 2026 voor de basisbeurs € 107,26 thuiswonend en € 350,03 uitwonend. De aanvullende beurs is € 442,50 thuiswonend en € 470,82 uitwonend, en de rentedragende lening € 233,65. In de aanvullende beurs zit een vergoeding voor het lesgeld: hoef je nog geen lesgeld te betalen, dan is die beurs volgens DUO € 125,92 per maand lager.

Er zijn voorwaarden. DUO schrijft: „Doet u mbo? Dan moet u minimaal 18 jaar zijn voor een beurs of rentedragende lening.” En voor de bbl geldt: „Voor deeltijd, bbl of ovo (overig volwassenen onderwijs) krijgt u geen studiefinanciering.” Dat past bij de bbl, waar je salaris verdient.

Doe je mbo 3 of 4 en heb je geen beurs meer? Dan gaat het volgens DUO zo: „Doet u mbo 3 of 4 en krijgt u geen beurs meer? Dan kunt u 3 jaar alleen nog lenen. Dit noemen we de 'leenfase'.” Houd daar rekening mee bij een opleiding van drie of vier jaar op niveau 4.

Doorstromen naar hbo: Associate degree of bachelor?

Na niveau 4 kun je naar het hbo, en daar zijn twee routes. De Associate degree duurt twee jaar en ligt qua niveau tussen mbo 4 en de bachelor. De bachelor duurt vier jaar voltijd. Beide bouwen voort op je mbo-diploma, omdat de drie niveau 4-opleidingen volgens kiesmbo doorstromen naar het hbo.

Volgens Eurydice is het een tweejarige studie: „Het Associate-degree programma is een tweejarige studie met een eigen wettelijke graad: de Associate degree (Ad).” Een Ad telt 120 ECTS. Daarna kun je de hbo-bachelor afmaken met de overige 120 ECTS, zodat je op 240 ECTS uitkomt. Dat is vier jaar voltijd.

Wat het hbo kost, staat bij de Rijksoverheid. Het wettelijk collegegeld voor 2026-2027 is € 2.694 voor een voltijdopleiding. Voor deeltijd en duaal ligt het tussen € 1.604 en € 2.694, afhankelijk van wat de instelling vaststelt.

Bij DUO staat voor het hbo, september tot en met december 2026, een basisbeurs van € 130,21 thuiswonend of € 324,52 uitwonend. De aanvullende beurs is maximaal € 491,08, de rentedragende lening € 315,17 en het collegegeldkrediet € 224,50 per maand.

Alles over de opleiding, de vakken en de vervolgstappen vind je in hbo elektrotechniek, dat dit onderwerp uitgebreid behandelt.

Welke banen passen bij welk niveau?

Het niveau van je opleiding bepaalt waar je terechtkomt. Op mbo-niveau werk je aan installaties, op hbo-niveau ontwerp je ze mee. Van de 24 technische beroepsgroepen die het UWV onderscheidt, hebben er 23 een krappe of zeer krappe arbeidsmarkt. Hieronder staat wat het UWV daar letterlijk over schrijft.

Het UWV meldt: „Ruim 1,3 miljoen inwoners van Nederland werken in een technisch beroep. Van de 24 onderscheiden technische beroepsgroepen geldt voor 16 een zeer krappe arbeidsmarkt en voor 7 een krappe arbeidsmarkt.” Voor het hoger opgeleide deel schrijft het UWV op kansrijke beroepen: „Baankansen zijn er voor ingenieurs en technici in werktuigbouwkunde, elektrotechniek, civiele techniek en mechatronica.”

Kun je ook zonder diploma of met werkervaring instromen?

Heb je al jaren in de elektrotechniek gewerkt maar geen diploma, dan hoef je niet altijd de hele opleiding te volgen. Er zijn routes die je ervaring erkennen, en er zijn banen waarvoor je geen diploma nodig hebt. Beide hebben grenzen, die je beter vooraf kent.

Wat wel en niet mag zonder diploma lees je in elektromonteur worden zonder diploma. Wil je werkervaring omzetten in een mbo-diploma, dan staat de aanpak in EVC-traject: zo haal je een mbo-diploma met je werkervaring.

#Opleiding#Elektrotechniek#Mbo#Hbo#Bol en bbl

Was dit artikel nuttig?

Laat het ons weten — zo maken we onze artikelen beter.

Portret van Norick Engberts

Norick Engberts

Specialist techniek bij MijnTechCarrière

Bekijk alle artikelen van Norick →

Veelgestelde vragen

Volgens kiesmbo duurt niveau 2 (monteur) 1 tot 2 jaar, niveau 3 (eerste monteur) 2 tot 3 jaar en niveau 4 (technicus of tekenaar ontwerper) 3 tot 4 jaar.

Ja. Bij vijf van de zes elektrotechnische opleidingen noemt kiesmbo de bbl. Volgens kiesmbo werk je dan vier dagen en ga je één dag per week naar school. Technicus industriële systemen staat zelfs alleen als bbl-opleiding vermeld. Voor de bbl heb je een erkend leerbedrijf nodig.

Nee. Volgens DUO krijg je voor deeltijd, bbl of ovo geen studiefinanciering. In de bbl werk je bij een leerbedrijf. Voor de bol geldt: vanaf 18 jaar kun je een beurs of rentedragende lening krijgen, afhankelijk van je situatie.

Het lesgeld is € 1.511,- voor het schooljaar 2026-2027, volgens DUO. Je betaalt het als je op 1 augustus 2026 18 jaar of ouder bent en voltijd mbo (bol) doet. Betalen kan in één keer of in 9 termijnen van € 167,89.

Ja. Kiesmbo meldt bij de technicus-opleidingen en bij tekenaar ontwerper dat je kunt doorstromen naar het hbo. Je kiest dan voor een Associate degree van twee jaar of een bachelor van vier jaar. Na een Associate degree kun je de bachelor afmaken met de overige 120 ECTS.

Lees ook