Bedrijfsarts in de techniek: je rechten op een rij

Wat doet een bedrijfsarts precies?

Een bedrijfsarts adviseert over gezond en veilig werken en begeleidt je als je ziek bent. Artikel 14 van de Arbowet verplicht elke werkgever om zich daarbij te laten bijstaan door een bedrijfsarts of gecertificeerde deskundige. Dat legt de werkgever vast in een contract met een arbodienst of bedrijfsarts, het basiscontract.

De wettelijke taken uit artikel 14 zijn:

• het toetsen van en adviseren over de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
• het adviseren bij de begeleiding van werknemers die door ziekte niet kunnen werken
• het uitvoeren van het arbeidsgezondheidskundig onderzoek en, als de werkgever die laat doen, de aanstellingskeuring
• het beantwoorden van je vragen over gezondheid in verband met je werk
• het adviseren over preventieve maatregelen in het arbobeleid

Volgens Arboportaal signaleert en meldt de bedrijfsarts ook beroepsziekten bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Daarnaast heeft de bedrijfsarts vrije toegang tot de werkplek, om de arbeidsomstandigheden en de belasting op het werk te leren kennen.

Mag je naar de bedrijfsarts zonder dat je ziek bent?

Ja. Je kunt bij de bedrijfsarts terecht met vragen over je gezondheid in relatie tot je werk, ook als je nog niet verzuimt of klachten hebt. Dat schrijft Arboportaal, en het noemt het open spreekuur als voorbeeld. De wet spreekt van een „doeltreffende toegang tot de bedrijfsarts”.

Die zinsnede staat in artikel 14 lid 2 van de Arbowet. Hoe je een afspraak maakt, staat in het basiscontract van je werkgever. Weet je niet bij welke arbodienst je bedrijf is aangesloten, vraag het dan na bij je leidinggevende, de afdeling HR of de ondernemingsraad.

Wat gebeurt er als je je ziek meldt?

Je werkgever moet je ziekmelding binnen de eerste week doorgeven aan de arbodienst of bedrijfsarts, schrijft Arboportaal. Alleen een bedrijfsarts kan bepalen of je arbeidsongeschikt bent. Je werkgever mag dat volgens Arboportaal niet zelf beoordelen. Je werkgever moet je loon intussen minimaal twee jaar doorbetalen.

Duurt je ziekte langer, dan volgt een vast schema. Binnen 6 weken na de eerste ziektedag maakt de bedrijfsarts een probleemanalyse, volgens Arboportaal. Binnen 2 weken daarna stellen jij en je werkgever samen een plan van aanpak op. Hoeveel loon je in die periode krijgt, lees je in loondoorbetaling bij ziekte.

Wat mag je werkgever weten over je ziekte?

Weinig. De bedrijfsarts mag geen medische gegevens of informatie over je privéleven met je werkgever delen, schrijft Arboportaal. Wat wel mag: advies over aanpassingen in je werk, de verwachte duur van je verzuim en de mate waarin je arbeidsongeschikt bent. Een diagnose of behandeling hoort daar niet bij.

Volgens Arboportaal mag een werkgever op grond van de AVG maar beperkt gegevens vragen en verwerken bij een ziekmelding. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft in de beleidsregels ‘De zieke werknemer’ beschreven welke gegevens dat zijn.

Je hebt altijd recht op inzage in je eigen medisch dossier bij de bedrijfsarts. De bedrijfsarts en je huisarts of specialist mogen alleen met jouw toestemming gegevens over je gezondheid uitwisselen, volgens Arboportaal. De bedrijfsarts werkt onafhankelijk van je werkgever en moet zich aan privacyregels houden.

Hoe vraag je een second opinion bij een andere bedrijfsarts?

Twijfel je aan een advies van de bedrijfsarts, dan mag je een andere bedrijfsarts raadplegen. Volgens artikel 14 van de Arbowet honoreert de bedrijfsarts dat verzoek „tenzij zwaarwegende argumenten zich daartegen verzetten”. Je vraagt de second opinion aan bij je eigen bedrijfsarts, ook al voert een andere arts die uit.

De kosten zijn voor rekening van je werkgever, schrijft Arboportaal. Staan er in het basiscontract meerdere bedrijfsartsen voor een second opinion, dan kies je zelf. Wijst je bedrijfsarts het verzoek af, dan moet dat schriftelijk en met argumenten. Ben je het daar niet mee eens, dan dien je een klacht in bij de arbodienst.

Een second opinion is niet bindend. Je eerste bedrijfsarts bepaalt volgens Arboportaal zelf hoe het advies wordt meegenomen. Lopende afspraken over je re-integratie gaan in de tussentijd gewoon door. Gaat het om een geschil over je loon, dan verwijst Arboportaal naar een deskundigenoordeel van UWV.

Wanneer vraag je een deskundigenoordeel bij UWV aan?

Een deskundigenoordeel is een onafhankelijk advies van UWV als jij en je werkgever het oneens zijn over je ziekte of re-integratie. UWV noemt vier situaties. Je vraagt per situatie een apart oordeel aan. Volgens de Rijksoverheid vraag je eerst advies bij bijvoorbeeld een vakbond of vertrouwenspersoon, en kijk je in je cao naar een geschillenregeling.

• of je weer volledig je eigen werk kunt doen, zonder aanpassingen
• of het werk dat je moet of wilt doen passend is
• of jij of je werkgever genoeg doet of heeft gedaan aan je re-integratie
• over veelvuldig ziekteverzuim

Een deskundigenoordeel kost je als werknemer € 100, volgens UWV. Een werkgever betaalt volgens de Rijksoverheid € 400. Het oordeel is een advies: je kunt er geen bezwaar tegen maken en niemand is verplicht het te volgen. UWV gebruikt het wel later, als je een WIA-uitkering aanvraagt.

Wat is een preventief medisch onderzoek?

Een preventief medisch onderzoek, of PMO, is een vrijwillige keuring om gezondheidsrisico's van je werk vroeg te zien. Artikel 18 van de Arbowet zegt dat de werkgever je „periodiek in de gelegenheid” stelt zo'n onderzoek te ondergaan. Het doel is de risico's van het werk voor je gezondheid te voorkomen of te beperken.

Je bent niet verplicht om mee te doen, schrijft de Rijksoverheid. De bedrijfsarts kijkt of je door je werkomstandigheden last hebt van je gezondheid. De uitslag gaat niet naar je werkgever. Je mag er zelf voor kiezen om de resultaten met je werkgever te bespreken.

Mag een werkgever je medisch keuren bij een sollicitatie?

Alleen als de functie bijzondere medische eisen stelt. De Rijksoverheid noemt als voorbeeld dat een treinmachinist niet kleurenblind mag zijn. De keuring moet in de vacature staan, en je mag pas worden gekeurd als de werkgever je wil aannemen. Een geregistreerde arts of bedrijfsarts voert de keuring uit.

De arts mag alleen vragen stellen die van belang zijn voor het doel van de keuring, volgens de Rijksoverheid. Onderzoek naar ernstige ongeneeslijke ziektes, erfelijke aandoeningen en hiv is niet toegestaan. De werkgever hoort alleen of je geschikt of ongeschikt bent. Klachten kun je indienen bij de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen.

Hoe controleer je of je bedrijfsarts betrouwbaar is?

Een bedrijfsarts staat in het BIG-register als arts met het specialisme ‘arbeid en gezondheid – bedrijfsgeneeskunde’. Dat register kan iedereen raadplegen, schrijft Arboportaal. Elke bedrijfsarts moet bovendien een klachtenprocedure hebben, zodat je een klacht kunt indienen als je je niet goed behandeld voelt.

Volgens artikel 14 lid 2 van de Arbowet werkt de bedrijfsarts samen met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging over het arbobeleid. Raakte je gewond door een ongeval op het werk, lees dan ook wat je moet weten na een arbeidsongeval. Kun je na twee jaar niet volledig werken, kijk dan bij de WIA-uitkering.