Nevenwerkzaamheden in de techniek: mag een bijbaan?

Hoeveel werknemers hebben een tweede baan?

Een bijbaan is geen uitzondering. Volgens het CBS hadden in 2025 859 duizend mensen een tweede baan naast hun hoofdbaan, 8,7 procent van alle werkenden. Bij vaste werknemers ligt dat aandeel op 7,0 procent. Van de vaste werknemers met een bijbaan werkte 43,7 procent daarnaast als zzp'er. Bron: CBS

Ook in de techniek komt die combinatie van loondienst en een eigen bedrijf voor: een installateur die klussen aanneemt voor buren, of een elektricien met een eenmanszaak naast een vaste baan. Juist daar botst de bijbaan het snelst met de belangen van je werkgever. Lees ook hoe je als zzp'er start in de techniek.

Wat zegt de wet over nevenwerkzaamheden?

Sinds 1 augustus 2022 regelt artikel 7:653a van het Burgerlijk Wetboek nevenwerk. Een beding dat werk voor anderen buiten je werktijden verbiedt of beperkt, is nietig, tenzij de werkgever een objectieve reden heeft. Die regel kwam uit een Europese richtlijn over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden. Bron: wetten.overheid.nl

De wettekst van lid 1 luidt: „Een beding waarbij de werkgever verbiedt of beperkt dat de werknemer voor anderen arbeid verricht buiten de tijdstippen waarop de arbeid moet worden verricht bij die werkgever, is nietig, tenzij dit beding kan worden gerechtvaardigd op grond van een objectieve reden.”

Lid 2 beschermt je als je je op dit artikel beroept. Je werkgever mag je niet benadelen omdat je deze rechten geldend maakt, een klacht indient of iemand anders daarbij helpt. Het ministerie van SZW vat het zo samen: „Een werkgever mag een werknemer sinds 1 augustus 2022 niet meer zonder meer verbieden nevenactiviteiten te verrichten.” Bron: Rijksoverheid

Welke objectieve redenen mag een werkgever gebruiken?

De wet zelf noemt geen lijst met redenen. De cao Motorvoertuigen geeft wel voorbeelden: gezondheid en veiligheid, de vertrouwelijkheid van bedrijfsinformatie en het vermijden van belangenconflicten. KVK noemt het voorbeeld van iemand die 's nachts in een fabriek werkt en 's ochtends als chauffeur rijdt. Bron: KVK

Rechters kijken in de praktijk naar dezelfde soort argumenten. Volgens de Kamerbrief van 12 mei 2025 accepteerden zij vooral overwerktheid, inzetbaarheid, concurrentie en bescherming van integriteit als rechtvaardiging. Sinds 1 augustus 2022 gingen 64 rechtszaken over nevenwerkzaamheden, en in 13 daarvan toetste de rechter aan het nieuwe artikel. Bron: Kamerbrief SZW

Volgens de Kamerbrief van SZW ligt bij werkgevers de focus vooral op concurrentie en schade aan de bedrijfsbelangen. Neem je als monteur privé klussen aan bij klanten van je werkgever, dan ligt een verbod voor de hand. Dat raakt aan het concurrentiebeding, dat juist geldt nadat je dienstverband is geëindigd.

Wat staat er in de technische cao's over een bijbaan?

De cao's regelen nevenwerk elk anders. In 120 van de 149 cao's die het ministerie liet onderzoeken staat een nevenwerkzaamhedenbeding. Daarvan noemen 78 cao's specifieke weigeringsgronden en 41 bredere objectieve gronden. Vaak gaat het om een meldplicht of toestemming vooraf in plaats van een verbod. Bron: Kamerbrief SZW

• Metaalbewerkingsbedrijf en Technisch Installatiebedrijf (art. 26): schriftelijke toestemming nodig, maar alleen voor werk dat concurrerend kan zijn voor de bedrijfstak. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf
• Metaalbewerkingsbedrijf en Technisch Installatiebedrijf (art. 26 lid 2): ander werk is ook verboden als de werkgever schriftelijk en gemotiveerd laat weten dat het tegen het belang van de onderneming is. Bron: cao Technisch Installatiebedrijf
• Motorvoertuigen- en Tweewielerbedrijf (art. 38): bijbaan of eigen bedrijf is toegestaan buiten je rooster, mits je het vooraf meldt. Weigeren mag alleen op objectieve gronden. Bron: cao MvT

Artikel 26 lid 1 in de cao Metaalbewerkingsbedrijf zegt letterlijk: „De werknemer mag niet werken voor iemand anders dan zijn werkgever, en ook niet ten behoeve van iemand anders dan zijn werkgever, behalve als zijn werkgever daarvoor schriftelijk toestemming geeft.” De volgende zin beperkt dat tot concurrerend werk. Een bijbaan in de horeca valt dus niet onder lid 1, maar wel onder lid 2 als je werkgever je schriftelijk en gemotiveerd laat weten dat die tegen het belang van de onderneming ingaat.

Weet je niet welke cao op jou van toepassing is? Kijk dan eerst naar het verschil tussen Metalektro en Metaal en Techniek. In de basis-cao Metalektro 2026 komt nevenwerk alleen terug in de regeling voor het generatiepact.

Generatiepact: waarom is een bijbaan daar verboden?

Wie via het generatiepact korter gaat werken, mag er geen betaald werk bij nemen. Het reglement van Metaal en Techniek zegt dat de werknemer dan „geen nieuwe of uitbreiding van betaalde nevenwerkzaamheden” mag verrichten. In Metaal en Techniek kun je vanaf 62 jaar een verzoek doen, bijvoorbeeld 60 procent werken voor 80 procent salaris. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf

Het idee erachter: de werkgever betaalt mee aan je kortere werkweek en volledige pensioenopbouw, zodat je minder gaat werken. Een nieuwe bijbaan zou dat doel ondergraven. De cao Motorvoertuigen (bijlage 9a, artikel 3 lid 3) en de cao Metalektro (bijlage C, artikel 3 lid 4) hebben dezelfde regel. Bron: cao Metalektro

Arbeidstijdenwet: tellen de uren van je bijbaan mee?

Ja, de uren bij verschillende werkgevers tellen samen. Volgens artikel 5:15 lid 6 van de Arbeidstijdenwet moet je iedere werkgever zelf tijdig informeren over je werk elders. Lid 7 verplicht iedere werkgever het werk zo te organiseren dat je samen niet over de grenzen gaat. Bron: Arbeidstijdenwet

De grenzen zelf staan in artikel 5:7: maximaal 12 uur per dienst en 60 uur per week. Werk je 40 uur in je vaste baan, dan blijft er in een drukke week hooguit 20 uur over voor je bijbaan. Over langere periodes gelden lagere gemiddelden. Bron: Arbeidstijdenwet Alle grenzen staan in ons artikel over de Arbeidstijdenwet in de techniek.

Gaat het mis, dan kunnen beide werkgevers een boete krijgen. Volgens KVK kan die oplopen tot zo'n 10.000 euro. Dat verklaart waarom werkgevers vragen of je een bijbaan hebt en voor hoeveel uur per week. Bron: KVK

Belasting: waar let je op met een tweede baan?

Heb je twee banen in loondienst tegelijk, laat dan maar één werkgever de loonheffingskorting toepassen. Doen ze het allebei, dan houden ze samen te weinig belasting in en moet je achteraf bijbetalen. De Belastingdienst schrijft: „Als meerdere werkgevers die korting voor jou toepassen, betalen zij te weinig belasting over je loon”. Bron: Belastingdienst

Begin je een eigen bedrijf naast je baan, dan telt het urencriterium voor de ondernemersaftrek. Je moet minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan je onderneming besteden. Ook moet je er meer tijd aan besteden dan aan werk in loondienst, behalve als je in 1 van de 5 voorgaande jaren geen ondernemer was. Bron: Belastingdienst

Bij een vaste baan van 40 uur per week werk je 2.080 uur per jaar (40 keer 52 weken), min je vakantie-uren, in loondienst, en je bedrijf moet daar dan boven uitkomen. Was je in 1 van de 5 voorgaande jaren geen ondernemer, dan vervalt die eis wel en is 1.225 uur genoeg.

Wat gebeurt er als je ziek wordt door je bijbaan?

De cao Motorvoertuigen heeft hier een aparte regel. Word je arbeidsongeschikt door werk dat in strijd is met artikel 38, dan hoeft de werkgever volgens artikel 84 lid 4a niet meer dan 70 procent van je salaris door te betalen. Wel krijg je de eerste 12 maanden minimaal het wettelijk minimumloon. Bron: cao MvT

Dat geldt dus voor een bijbaan die je niet hebt gemeld of die je werkgever terecht heeft geweigerd. Een gemelde bijbaan waartegen je werkgever geen bezwaar had, valt er niet onder. Hoe loondoorbetaling bij ziekte normaal werkt, lees je in ziek in de techniek.

Stappenplan: hoe regel je een bijbaan goed?

Met een paar stappen voorkom je gedoe met je werkgever. Begin bij je arbeidsovereenkomst en je cao, want daar staat of je moet melden of toestemming nodig hebt. Zet daarna je afspraken op papier, zodat later niemand kan zeggen dat je bijbaan onbekend was. Dat beschermt jou en je werkgever.

• Zoek in je contract en cao naar een nevenwerkzaamhedenbeding, meldplicht of toestemmingseis.
• Meld de bijbaan vooraf, met het soort werk en het aantal uren per week.
• Vraag bij een weigering welke objectieve reden je werkgever heeft.
• Tel je uren op en blijf binnen 12 uur per dienst en 60 uur per week.
• Laat maar één werkgever de loonheffingskorting toepassen.
• Neem geen klussen aan bij klanten van je werkgever.