Vakantiedagen in de techniek: opbouw, verval en ziekte

Hoeveel vakantiedagen geeft de wet?

De wet geeft je per jaar vakantie van ten minste vier keer je overeengekomen arbeidsduur per week. Werk je 40 uur, dan is dat 160 uur. Werk je 32 uur in vier dagen, dan krijg je 128 uur, wat ook neerkomt op vier weken vrij. Dit heet het wettelijk minimum. Bron: BW art. 7:634 lid 1.

Alles wat je cao of contract daarbovenop geeft, heet bovenwettelijk. Dat onderscheid lijkt administratief, maar bepaalt wanneer je dagen vervallen, of je ze mag laten uitbetalen en of ze bij ziekte mogen worden afgeschreven. Controleer daarom op je loonstrook welk saldo wettelijk en welk bovenwettelijk is.

Vakantiedagen per cao: hoeveel krijg je?

In de cao Metaalbewerkingsbedrijf krijg je 200 vakantie-uren per jaar bij een gemiddelde werkweek van 38 uur, volgens de cao „meestal 25 vakantiedagen”. Werk je minder uren of ben je een deel van het jaar in dienst, dan krijg je naar evenredigheid minder. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf 2026-2028, art. 50.

• Metaal en Techniek (Metaalbewerkingsbedrijf): 200 uur bij 38 uur per week, volgens de cao „meestal 25 vakantiedagen”
• Motorvoertuigen- en Tweewielerbedrijf: 192 uur bij 38 uur per week, waarvan 152 wettelijk en 40 bovenwettelijk
• Metalektro: 27 dagen of 216 uur bij voltijd, plus 1 dag extra na 25 jaar dienst
• Bouw & Infra: 25 dagen vanaf 18 jaar, waarvan 20 wettelijk en 5 bovenwettelijk

De MvT-cao splitst het zelf uit: 152 wettelijke en 40 bovenwettelijke uren, samen 192 uur. Bron: cao MvT 2025-2027, art. 64. Metalektro schrijft: „Als hij een heel kalenderjaar in voltijd werkt, heeft hij recht op 27 vakantiedagen (216 uren).” Bron: cao Metalektro 2026, par. 4.1.2 en 4.1.3.

In de Bouw & Infra krijgen jongeren onder de 18 meer: 29 dagen op de bouwplaats en 27 als uta-werknemer. Iedereen krijgt er een dag bij in een jaar waarin tussen Kerstmis en Nieuwjaar vijf werkdagen vallen. Bron: cao Bouw & Infra 2025-2027, par. 3.1.1. Roostervrije dagen komen daar nog bovenop, zie roostervrije dagen in de bouw.

Extra vakantie-uren voor 55-plussers: wat verandert in 2027?

In het Metaalbewerkingsbedrijf krijg je vanaf 55 jaar extra vakantie-uren, twee keer per jaar op 30 juni en 31 december. Het loopt op van 8 uur per peildatum op 55 jaar tot 50 uur vanaf 65 jaar. Je moet dan minstens zes maanden onafgebroken in dienst zijn. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf, art. 51 lid 1a.

Vanaf 1 januari 2027 verandert dat voor werknemers van 55 tot en met 57 jaar. Hun extra uren worden standaard omgezet in loon, tenzij ze uiterlijk 8 weken voor die omzetting laten weten dat ze de uren willen houden. De prijs van 8 uur is dan 8 × 0,607% van het maandsalaris. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf, art. 51 lid 1b.

Wil je de vrije tijd liever houden, zet dan in je agenda wanneer de eerstvolgende peildatum valt en meld het op tijd schriftelijk. Wie niets doet, krijgt geld in plaats van vrij.

Wanneer vervallen je vakantiedagen?

Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het einde van het jaar waarin je ze opbouwde. Dagen uit 2026 moet je dus voor 1 juli 2027 opnemen. Dat geldt niet als je redelijkerwijs niet in staat was vakantie op te nemen, bijvoorbeeld door langdurige ziekte. Bron: BW art. 7:640a.

Bovenwettelijke dagen verjaren pas na vijf jaar na het einde van het opbouwjaar. Bron: BW art. 7:642. De cao's gaan nog verder. In het Metaalbewerkingsbedrijf mag je over vijf jaar tot 26 keer je weekuren sparen voor een eigen doel. In het MvT-bedrijf spaar je tot 65 dagen bovenwettelijk, met de zin: „De gespaarde vakantie-uren vervallen en verjaren niet.” Bron: cao MvT, art. 72 lid 3.

Wil je gespaarde uren in het Metaalbewerkingsbedrijf gebruiken, dan meld je dat drie maanden van tevoren voor maximaal 3 weken en zes maanden van tevoren voor meer. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf, art. 58.

Wat gebeurt er met je vakantiedagen als je ziek bent?

Tijdens ziekte bouw je gewoon vakantie op, ook als je niet werkt. De wet laat de opbouw doorlopen als je tegen je wil niet in staat bent je werk te doen. Ben je ziek tijdens een geplande vakantiedag, dan telt die dag alleen als vakantie als je daarmee instemt. Bron: BW art. 7:635 lid 1 en art. 7:637.

De wet zegt dat ziektedagen „slechts indien in een voorkomend geval de werknemer ermee instemt worden aangemerkt als vakantie”. Alleen voor bovenwettelijke dagen mag dat vooraf schriftelijk worden afgesproken. De cao Metaalbewerkingsbedrijf doet dat: meld je je voor de tweede keer in een kalenderjaar ziek, dan schrijft de werkgever een vakantiedag af, maximaal 8 uur. Dat geldt niet als de ziekmelding het gevolg is van zwangerschap of bevalling. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf, art. 52. Word je ziek voor een geplande vakantie, dan mag je de dagen in Metaal en Techniek en MvT later opnemen, tot vijf jaar na het opbouwjaar.

De Bouw & Infra kent een uitzondering: na zes maanden ziekte stopt de opbouw van bovenwettelijke dagen, behalve over de uren die je weer werkt. Bron: cao Bouw & Infra, par. 3.1.3. Hoeveel loon je tijdens ziekte krijgt, lees je in loondoorbetaling bij ziekte.

Mag je werkgever bepalen wanneer je op vakantie gaat?

Je werkgever stelt je vakantie vast volgens jouw wensen, tenzij er gewichtige redenen tegen zijn. Voert je werkgever binnen twee weken na je schriftelijke aanvraag niet schriftelijk gewichtige redenen aan, dan staat je vakantie vast zoals jij vroeg. Bron: BW art. 7:638 lid 2.

Een vastgestelde vakantie mag je werkgever alleen bij gewichtige redenen en na overleg wijzigen, en dan vergoedt die je schade. Bron: BW art. 7:638 lid 5. De cao's vullen de regels verder in. In Metaal en Techniek en MvT vraag je een losse dag minimaal twee werkdagen van tevoren aan en mag de werkgever maximaal 3 collectieve vakantiedagen per jaar vaststellen. Bron: cao Metaalbewerkingsbedrijf, art. 55. Bouwplaatswerknemers in de Bouw & Infra hebben recht op drie weken aaneengesloten zomervakantie. Bron: cao Bouw & Infra, par. 3.1.5.

Kun je vakantiedagen laten uitbetalen?

Wettelijke vakantiedagen mag je tijdens je dienstverband niet laten uitbetalen. De wet verbiedt afstand van vakantie „tegen schadevergoeding”. Voor bovenwettelijke dagen mag dat wel, als je het schriftelijk afspreekt. Zo blijft het minimum van vier weken echt vrije tijd. Bron: BW art. 7:640.

Bij het einde van je contract worden alle resterende dagen uitbetaald tegen je loon, en krijg je een verklaring met je openstaande saldo. Bron: BW art. 7:641. De cao Metaalbewerkingsbedrijf staat toe dat je de resterende uren in overleg in je opzegtermijn opneemt. Lees ook ontslag nemen in de techniek.

Vakantiedagen staan los van vakantiegeld. Hoe de 8% vakantietoeslag per cao werkt, staat in vakantiegeld in de techniek. Voor kort verlof bij een huwelijk of uitvaart hoef je geen vakantiedag op te nemen, zie verlof in de techniek. Zoek je een werkgever met meer vrije dagen, start dan de Banenscan.