Duurzame inzetbaarheid betekent dat je gezond en gemotiveerd kunt blijven werken, ook als je ouder wordt. Je cao bepaalt wat je daarvoor krijgt: geld, vrije dagen, scholing of minder uren. Dit artikel laat aan de hand van de cao Bouw & Infra en de cao Metalektro zien wat dat concreet is.
Wat betekent duurzame inzetbaarheid voor jou als technicus?
In de cao Bouw & Infra 2025-2027 staat in artikel 6.4.1 dat jij en je werkgever er samen verantwoordelijk voor zijn dat je gezond en gemotiveerd aan het werk blijft. De cao geeft je daarvoor concrete middelen: een budget, een onderzoek, scholingsverlof en een vierdaagse werkweek. Hieronder lees je wat die regelingen inhouden.
Artikel 6.4.1 omschrijft het doel zo: „Het is belangrijk dat de werknemer duurzaam inzetbaar is. Dat wil zeggen: gemotiveerd en gezond kan blijven deelnemen aan het arbeidsproces.” Direct daarna staat: „De werknemer en de werkgever zijn daar samen verantwoordelijk voor.” Het is dus geen taak die alleen bij jou ligt.
Dit artikel behandelt twee voorbeelden: de cao Bouw & Infra en de cao Metalektro. Werk je onder een andere cao, bijvoorbeeld Metaal & Techniek of die van de technische installatiebranche, dan staan de regelingen daar anders opgeschreven. Pak dan je eigen cao erbij. Welke cao voor jou geldt, lees je in Metalektro of Metaal en Techniek.
Hoeveel budget krijg je in de cao Bouw & Infra?
Volgens artikel 4.14 van de cao Bouw & Infra heeft elke werknemer een individueel budget. Dat budget bestaat uit drie delen, elk met een eigen bestedingsdoel: Duurzame inzetbaarheid, Dagen en Vakantietoeslag. Je werkgever betaalt elke betalingsperiode een bedrag voor dit budget, en elk deel is bedoeld voor zijn eigen doel.
Voor het deel Duurzame inzetbaarheid staat in tabel 4.14.3 wat je werkgever per jaar betaalt. Voor een bouwplaatswerknemer is dat een percentage over het vast overeengekomen loon, voor een uta-werknemer een percentage over het salaris:
- bouwplaatswerknemer: 4,36% tot en met 31 december 2025 en 4,51% vanaf 1 januari 2026;
- uta-werknemer: 2,18% tot en met 31 december 2025 en 2,30% vanaf 1 januari 2026.
Een rekenvoorbeeld, alleen ter illustratie: heb je als uta-werknemer een salaris van €4.000 per maand, dan is 2,30% daarvan €92 per maand (4.000 × 0,023). Een bouwplaatswerknemer met een vast overeengekomen loon van €4.000 komt op €180,40 per maand (4.000 × 0,0451). Je eigen bedrag hangt af van je werkelijke loon.
Waar mag je dit geld aan uitgeven? Artikel 4.14.2 zegt: „de werknemer gebruikt dit deel van zijn budget voor zaken die eraan bijdragen dat hij gezond en gemotiveerd kan blijven werken.” Het gaat volgens de cao onder meer om:
- investeringen naar aanleiding van een DIA;
- (verdere) opleiding en scholing;
- het kopen van extra verlofdagen.
Voor een leerlingwerknemer ligt het anders. Je werkgever betaalt dit deel niet apart, omdat het al in je brutoloon zit. Meer over de hoogte van het loon in deze cao lees je in CAO Bouw & Infra 2026.
Wat is de DIA en wanneer word je opgeroepen?
De Duurzame Inzetbaarheidsanalyse, kortweg DIA, staat in artikel 6.4.2 van de cao Bouw & Infra. Een DIA bestaat uit twee onderdelen: een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) en een adviesgesprek met een DIA-adviseur. De cao verwacht dat je dit eens in de vier jaar doet.
De leeftijden waarop je aan de beurt bent, staan in artikel 6.4.2: 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48, 52, 56, 60 en 64 jaar. Volandis roept je daarvoor op, en je werkgever stelt je in de gelegenheid mee te doen.
Het doel van de DIA staat er zo: „Uit de DIA blijkt wat de werknemer kan doen om duurzaam inzetbaar te blijven.” Je krijgt een onafhankelijk advies. Is dat nodig, dan maak je samen met de DIA-adviseur een persoonlijk actieplan.
Wie betaalt de acties uit het plan? Volgens artikel 6.4.2 betaal je die uit het deel Duurzame inzetbaarheid van je individueel budget. Afhankelijk van je situatie kunnen je werkgever en/of de bedrijfstak meebetalen. Zo hangen het onderzoek en je budget direct met elkaar samen.
Wanneer krijg je een extra PAGO?
Artikel 7.1.5 van de cao zegt: „Het PAGO is bedoeld om tijdens de loopbaan regelmatig een afweging te maken tussen de belasting van het werk en de belastbaarheid van de werknemer.” Daarom verwacht de cao ook een extra PAGO op 42, 46, 50, 54, 58 en 62 jaar. Daarna volgt het op indicatie, per persoon.
Werk je als bouwplaatswerknemer in de steigerbouw, dan verwacht de cao dat je elk jaar waarin geen DIA plaatsvindt aan het PAGO deelneemt. De cao behandelt dit werk dus anders dan andere functies.
Kun je verlof krijgen voor scholing?
In de cao Bouw & Infra wel. Artikel 6.4.3 bepaalt dat de werkgever je in staat stelt verlof op te nemen als jij besluit scholing te volgen om je inzetbaarheid te vergroten. Jullie maken daarover afspraken in goed overleg. De kosten kun je betalen uit het deel Duurzame inzetbaarheid van je budget, zie artikel 4.14.2.
De cao Metalektro, Basis-cao 2026 regelt scholing uitgebreider. Je hebt per kalenderjaar recht op 2 opleidingsdagen (16 uren), naar rato als je niet het hele kalenderjaar in dienst bent. Je kunt ze sparen tot 5 dagen (40 uren). Wat daarboven komt, vervalt tenzij anders is afgesproken, en je kiest je opleiding in overleg.
Verder bepaalt artikel 5.4.1 dat je werkgever een studiekostenregeling vaststelt. Eén keer per 5 kalenderjaren vergoedt je werkgever bovendien een EVC-test, tot maximaal €850 bruto (artikel 5.5.1 van de cao Metalektro). Hoe zo'n traject werkt, lees je in EVC-traject: zo haal je een mbo-diploma met je werkervaring.
Wat regelt de cao Metalektro: inzetbaarheidsdag en loopbaangesprek?
Artikel 5.1.1 van de cao Metalektro geeft je elk jaar een vrije dag voor je eigen ontwikkeling: „De werknemer heeft elk kalenderjaar recht op 1 inzetbaarheidsdag (8 uren). De werkgever betaalt het salaris over deze dag door.” Je levert op die dag dus geen loon in.
Waarvoor gebruik je de dag? Volgens artikel 5.1.2 om „actief en autonoom te werken aan zijn duurzame inzetbaarheid. Hierbij gaat het om scholing, ontwikkeling en gezondheid.” Jij bepaalt na overleg met je werkgever wanneer je de dag opneemt.
Daarnaast heb je volgens artikel 5.2.1 elk kalenderjaar recht op een loopbaangesprek. Dat gesprek gaat over je loopbaan, ontwikkeling, opleiding en duurzame inzetbaarheid. Het is het moment om je opleidingsdagen, je inzetbaarheidsdag en je studiekosten naast elkaar te leggen. Het salaris in deze cao staat in CAO Metalektro 2026.
Kun je als oudere werknemer minder gaan werken?
In beide cao's kan dat. De cao Bouw & Infra kent een vierdaagse werkweek voor 55-plussers en de cao Metalektro een Generatiepact. Bij Bouw & Infra werk je vier dagen van gemiddeld 32 uur, bij Metalektro werk je minder tegen een percentage van je oorspronkelijke salaris.
Bouw & Infra: wat is de vierdaagse werkweek 55-plus?
Artikel 6.5 van de cao Bouw & Infra luidt: „De werkweek van een werknemer van 55 jaar of ouder kan op zijn verzoek worden teruggebracht tot vier dagen met een gemiddelde arbeidsduur van 32 uur per week.” Je mag stoppen en terug naar vijf dagen, gemiddeld 40 uur.
De procedure in artikel 6.5 is als volgt. Je doet een schriftelijk verzoek. Je werkgever stemt in, tenzij zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen zich daartegen verzetten. Binnen vier weken beslist je werkgever schriftelijk, en een afwijzing moet die motiveren.
De vrije dag vul je met dagen die je toch al hebt: erkende feestdagen op werkdagen, vakantiedagen, roostervrije dagen en extra roostervrije dagen voor oudere werknemers. Je behoudt het recht op drie weken aaneengesloten zomervakantie. Heb je te weinig dagen, dan werk je sommige weken vijf dagen en/of koop je extra dagen.
Volgens artikel 4.14.3 betaalt je werkgever bij deze werkweek voor het deel Dagen alleen het loon over de drie compensatiedagen kort verzuim. Meer over je pensioen in de bouw lees je in bpfBOUW: welk pensioen bouw je op in de bouw?.
Metalektro: hoe werkt het Generatiepact?
Artikel 5.6 van de cao Metalektro regelt het Generatiepact. Je werkt minder, krijgt een percentage van je oorspronkelijke salaris en behoudt de volledige pensioenopbouw. In bijlage C staan de varianten: 80-90-100 betekent 80% van je oorspronkelijke arbeidsduur, 90% van je maandverdienste en 100% pensioenopbouw. Bij 70-85-100 zijn dat 70%, 85% en 100%.
Wie recht heeft op welke variant, staat in artikel 5.6.2. Voor sommige groepen moet je werkgever instemmen, voor andere mag die weigeren, de zogeheten dubbele vrijwilligheid:
- regelmatige ploegendienst, 60 jaar of ouder, salaris tot de grens: je mag 80-90-100 aanvragen en je werkgever moet het toekennen;
- geen ploegendienst, 62 jaar of ouder, salaris tot de grens: je mag 80-90-100 aanvragen en je werkgever moet het toekennen;
- 62 jaar of ouder, salaris tot de grens: je mag 70-85-100 aanvragen, maar je werkgever mag toekennen of weigeren;
- 63 jaar of ouder (of eerder als dat op bedrijfsniveau is afgesproken), salaris boven de grens: je mag een variant aanvragen, maar je werkgever mag toekennen of weigeren.
Over de grens: de cao-tekst noemt maximaal € 70.000 bruto, maar dat is het basisbedrag. Dat bedrag wordt geïndexeerd en bedraagt volgens lid f per 1 januari 2026 € 85.750 bruto bij een voltijdbaan, bij deeltijd naar rato. Over pensioen in deze sector lees je in Pensioen PMT: hoe werkt je pensioen in de techniek?.
Kun je eerder stoppen met werken?
In de cao Metalektro bestaat daarvoor de RVU. Artikel 5.7 van de cao Metalektro zegt over de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) dat die regeling het volgende doet: „maakt het voor werknemers mogelijk om onder voorwaarden maximaal 3 jaar vóór de AOW-leeftijd te stoppen met werken.”
Je ontvangt volgens artikel 5.7 een financiële vergoeding tot de AOW-leeftijd. De regeling zelf staat in de Cao Metalektro Regeling Vervroegd Uittreden 2026. De voorwaarden en uitwerking horen bij die regeling, dus lees die na voordat je plannen maakt.
Werk je onder een andere cao, kijk dan in die cao of er een vergelijkbare regeling bestaat.
Hoe haal je het meeste uit deze regelingen?
Begin met je eigen cao. Alles hierboven komt uit twee specifieke cao's, en andere cao's regelen dit anders. Zoek in je cao op termen als inzetbaarheid, opleiding, loopbaan en oudere werknemers, en vraag je werkgever of HR waar de regeling in jouw situatie staat en hoe je haar aanvraagt.
Daarna zijn dit de stappen die uit de cao's volgen:
- Werk je onder Bouw & Infra: volg de oproep van Volandis op als je een DIA- of PAGO-leeftijd bereikt.
- Werk je onder Metalektro: plan je inzetbaarheidsdag en vraag een loopbaangesprek aan als je werkgever dat niet zelf doet.
- Besteed je budget of opleidingsdagen aan scholing die bij jouw plannen past, en leg de keuze vast in overleg met je werkgever.
- Ben je 55 of ouder: bekijk of de vierdaagse werkweek of het Generatiepact bij jouw situatie past, en doe je verzoek schriftelijk.
Heb je een actieplan na je DIA, dan weet je meteen waaraan je het deel Duurzame inzetbaarheid van je individueel budget kunt besteden. Word je ziek, dan gelden er andere regels; die staan in ziek in de techniek: hoeveel loon krijg je doorbetaald?.
Was dit artikel nuttig?
Laat het ons weten — zo maken we onze artikelen beter.

Veelgestelde vragen
Volgens artikel 6.4.2 van de cao Bouw & Infra verwacht de cao eens in de vier jaar een DIA, op de leeftijden 20, 24, 28, 32, 36, 40, 44, 48, 52, 56, 60 en 64 jaar. Daartussen komt voor 42, 46, 50, 54, 58 en 62 jaar een extra PAGO.
Elk kalenderjaar heb je recht op 1 inzetbaarheidsdag van 8 uren, en je werkgever betaalt het salaris over deze dag door. Dat staat in artikel 5.1.1 van de cao Metalektro. Je bepaalt na overleg met je werkgever wanneer je de dag opneemt.
Alleen als zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen zich verzetten, volgens artikel 6.5 van de cao Bouw & Infra. Je werkgever beslist binnen vier weken schriftelijk en moet een afwijzing motiveren. Je verzoek doe je zelf schriftelijk.
Ja. Je hebt per kalenderjaar recht op 2 opleidingsdagen (16 uren), naar rato als je niet het hele jaar in dienst bent. Je kunt ze sparen tot 5 dagen (40 uren); daarboven vervallen ze, tenzij anders is afgesproken. Dat staat in artikel 5.3 van de cao Metalektro.
Bij het Generatiepact werk je door, maar minder, voor een percentage van je salaris en met volledige pensioenopbouw. Bij de RVU stop je onder voorwaarden maximaal 3 jaar vóór de AOW-leeftijd en ontvang je een financiële vergoeding. Beide staan in de cao Metalektro.
Bronnen
- cao Bouw & Infra 2025-2027(fnv.nl)
- cao Metalektro, Basis-cao 2026(caometalektro.nl)



